Ngân hàng Thế giới Cấp 2 Tỷ USD cho Đường sắt Bắc Istanbul, Củng cố Vị thế Hậu cần Á-Âu

Ngân hàng Thế giới đã chính thức phê duyệt khoản vay quan trọng trị giá 2 tỷ USD cho Dự án Vượt tuyến Đường sắt Bắc Istanbul (INRAIL). Khoản tài trợ này, được thông qua vào ngày 31 tháng 3 năm 2026, là một phần của gói tài chính phối hợp trị giá 6,75 tỷ USD, với sự tham gia của sáu ngân hàng phát triển đa phương khác, bao gồm Ngân hàng Đầu tư Cơ sở hạ tầng Châu Á (AIIB), Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB), Ngân hàng Hồi giáo Phát triển (IsDB), Ngân hàng Tái thiết và Phát triển Châu Âu (EBRD), và Quỹ Phát triển OPEC. Sự cam kết tài chính đáng kể này từ World Bank nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của cơ sở hạ tầng này đối với kết nối thương mại khu vực.

Dự án INRAIL bao gồm việc xây dựng một tuyến đường sắt điện khí hóa, công suất lớn, dài khoảng 127 kilômét, được thiết kế để phục vụ cả hành khách và hàng hóa. Tuyến đường này sẽ tận dụng không gian đường sắt đã có sẵn trên Cầu Yavuz Sultan Selim, bắc qua eo biển Bosphorus ở phía bắc Istanbul, tránh xa các khu vực trung tâm thành phố. Lộ trình sẽ kết nối các điểm quan trọng bao gồm Gebze, Sân bay Sabiha Gökçen, cây cầu, Sân bay Istanbul (IST), và Halkalı. Việc phát triển này sẽ thiết lập tuyến đường sắt trực tiếp đầu tiên giữa hai sân bay lớn của Istanbul, đồng thời tạo ra một hành lang vận tải liên tục dọc theo vành đai phía bắc thành phố.

Tuyến đường này được dự kiến có khả năng vận chuyển hành khách với tốc độ thiết kế tối đa 160 km/h và tàu chở hàng đạt 80-120 km/h. Theo Bộ trưởng Bộ Giao thông và Cơ sở hạ tầng Thổ Nhĩ Kỳ, Abdulkadir Uraloğlu, tuyến đường sắt này được dự báo sẽ xử lý lưu lượng 33 triệu hành khách và 30 triệu tấn hàng hóa mỗi năm sau khi hoàn thành. Dự án này được ghi nhận là dự án đường sắt được tài trợ nước ngoài lớn nhất trong lịch sử Thổ Nhĩ Kỳ, giải quyết một nút thắt cổ chai nghiêm trọng trong mạng lưới giao thông hiện tại.

Hiện tại, nhiều đơn vị vận tải buộc phải sử dụng xe tải qua eo biển, dẫn đến chi phí cao hơn và tắc nghẽn, do đường hầm Marmaray hiện tại chủ yếu dành cho tàu khách với khả năng tiếp cận hàng hóa hạn chế vào ban đêm. Năng lực vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt qua Bosphorus dự kiến sẽ tăng từ khoảng 3 triệu tấn mỗi năm lên mức 50 triệu tấn, tương đương mức tăng gấp mười lăm lần. Sự gia tăng đáng kể này cho thấy một sự chuyển dịch lớn khỏi vận tải đường bộ, có khả năng mang lại lợi ích đáng kể về hậu cần và môi trường cho Thổ Nhĩ Kỳ.

Việc hoàn thành dự án sẽ củng cố vai trò của Thổ Nhĩ Kỳ như một mắt xích thiết yếu trong các tuyến thương mại kết nối Liên minh Châu Âu, Trung Á thông qua Hành lang Trung (Middle Corridor), và Iraq. Các chi tiết kỹ thuật cho thấy tuyến đường dài khoảng 125 kilômét này bao gồm 44 đường hầm với tổng chiều dài 59,1 kilômét và 42 cây cầu trải dài 22,4 kilômét. Các công tác chuẩn bị đấu thầu đang được tiến hành, với kỳ vọng công việc xây dựng có thể bắt đầu trong năm 2026, nhằm hiện thực hóa tham vọng của Thổ Nhĩ Kỳ trở thành một trung tâm hậu cần Á-Âu lớn.