Ủy ban Châu Âu trì hoãn lệnh cấm vận toàn diện đối với dầu mỏ từ Liên bang Nga

Ủy ban Châu Âu đã chính thức đưa ra quyết định trì hoãn việc trình bày văn bản pháp lý về lệnh cấm nhập khẩu hoàn toàn dầu thô từ Liên bang Nga. Theo kế hoạch ban đầu, dự thảo này dự kiến được công bố vào ngày 15 tháng 4 năm 2026, nhưng hiện tại nó đã bị loại bỏ khỏi chương trình nghị sự lập pháp mới nhất. Tính đến thời điểm ngày 24 tháng 3 năm 2026, thời hạn cụ thể cho việc tái đề xuất vẫn chưa được xác định. Ủy viên năng lượng châu Âu, bà Kadri Simson, đã mô tả kế hoạch bị hoãn lại này chỉ mang tính chất "định hướng", một cách diễn đạt cho thấy sự linh hoạt cần thiết trong cách tiếp cận chính sách năng lượng của Brussels hiện nay.

Động thái lùi bước này diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang trải qua giai đoạn biến động mạnh mẽ, bị trầm trọng hóa bởi sự leo thang xung đột tại khu vực Trung Đông. Đặc biệt, các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhắm vào Iran đã dẫn đến việc đóng cửa eo biển Hormuz trên thực tế. Đây là tuyến đường vận tải biển quan trọng, nơi lưu thông 1/5 tổng lượng dầu mỏ và khí hóa lỏng (LNG) của toàn thế giới. Sự cố này đã gây ra tình trạng đứt gãy nguồn cung nghiêm trọng, đẩy giá dầu thô Brent chuẩn vượt qua mốc 100 USD/thùng, từ đó tạo ra áp lực lạm phát đè nặng lên các quốc gia thành viên Liên minh Châu Âu.

Song song với đó, cuộc xung đột của Nga tại Ukraine vẫn tiếp diễn, tạo nên một bức tranh địa chính trị đầy thách thức đối với các quyết định liên quan đến an ninh năng lượng. Mục tiêu chiến lược của EU, vốn được xác lập trong khuôn khổ chương trình REPowerEU, vẫn không hề thay đổi: đạt được việc chấm dứt hoàn toàn nhập khẩu dầu qua đường ống từ Nga vào cuối năm 2027. Trong khi đó, lệnh cấm ngắn hạn đối với các nguồn cung cấp qua đường biển theo kế hoạch sẽ bắt đầu có hiệu lực từ ngày 25 tháng 4 năm 2026.

Tuy nhiên, sự trì hoãn này cũng phơi bày những bất đồng nội bộ sâu sắc và tác động từ các cú sốc kinh tế ngoại biên. Cụ thể, Hungary và Slovakia vẫn tiếp tục kiên trì với lập trường duy trì các trường hợp ngoại lệ cho nguồn cung dầu thông qua đường ống "Druzhba". Nghị sĩ Alexey Pushkov đã đưa ra nhận định sắc bén rằng việc áp đặt một lệnh cấm toàn diện trong điều kiện giá cả tăng vọt sẽ không khác gì một hành động "tự bắn vào gan" đối với EU, nhấn mạnh tính thực tiễn và sự thận trọng đằng sau quyết định trì hoãn của Brussels.

Ủy ban Châu Âu, dưới sự điều hành của Chủ tịch Ursula von der Leyen, trước đó đã nhiều lần nhấn mạnh sự cần thiết của một lộ trình chiến lược nhằm từ bỏ nguồn năng lượng từ Nga. Bà từng cảnh báo rằng việc vội vàng quay trở lại phụ thuộc vào các nguồn lực này sẽ là một "sai lầm chiến lược". Dẫu vậy, việc tạm hoãn kế hoạch cấm vận cho thấy EU đang phải nỗ lực tìm kiếm điểm cân bằng mong manh giữa các mục tiêu địa chính trị dài hạn và nhu cầu duy trì sự ổn định kinh tế trong ngắn hạn trước những biến cố bất ngờ.

Mặc dù tỷ trọng dầu mỏ của Nga trong tổng lượng nhập khẩu của EU đã giảm xuống mức thấp kỷ lục vào cuối năm 2025, các quốc gia như Hungary, Slovakia và Cộng hòa Séc vẫn duy trì hoạt động mua hàng qua đường ống "Druzhba". Tổng giá trị nguồn cung từ Nga đã sụt giảm đáng kể, chỉ còn khoảng 4 tỷ euro trong suốt năm 2025. Trong khi đó, các quốc gia tại Trung Đông và các khu vực khác đã vươn lên trở thành nhà cung cấp chính cho châu Âu, một sự thay đổi cơ cấu dẫn đến việc chi phí năng lượng của EU bị đẩy lên cao hơn nhiều so với trước đây.