Thiếu Hụt Vitamin D Liên Quan Đến Mệt Mỏi và Nguy Cơ Sa Sút Trí Tuệ

Vitamin D, hoạt động như một hormone thiết yếu, đóng vai trò đa diện trong cơ thể, chi phối các hệ thống quan trọng bao gồm chuyển hóa xương, chức năng miễn dịch và khả năng nhận thức. Các nghiên cứu gần đây đã củng cố mối liên hệ giữa tình trạng thiếu hụt Vitamin D nghiêm trọng và sự gia tăng mức độ mệt mỏi, đặc biệt nổi bật ở nhóm phụ nữ lớn tuổi. Sự thiếu hụt này làm suy giảm khả năng hấp thu các khoáng chất thiết yếu như canxi và phốt pho qua đường ruột, dẫn đến các biểu hiện lâm sàng như đau nhức và suy nhược cơ bắp.

Các dữ liệu khoa học đang nổi lên nhấn mạnh vai trò điều hòa của Vitamin D trong các lĩnh vực ngoài sức khỏe xương, bao gồm cả việc điều tiết chu kỳ mọc tóc và ổn định sức khỏe tinh thần, với mức độ thấp thường đi kèm với sự thay đổi tâm trạng tiêu cực. Đáng chú ý, những phát hiện gần đây đã chỉ ra rằng tình trạng thiếu hụt Vitamin D trầm trọng có mối liên hệ nhân quả với nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ tăng cao và sự suy giảm thể tích não bộ. Các nhà khoa học tại Đại học Nam Úc, phân tích dữ liệu từ 294.514 người tham gia dự án Biobank tại Vương quốc Anh, đã xác định rằng nồng độ Vitamin D dưới 25 nmol/L có liên quan đến thể tích não nhỏ hơn và nguy cơ sa sút trí tuệ cao hơn 54% so với mức 50 nmol/L.

Các chuyên gia khuyến nghị việc duy trì mức độ tối ưu của Vitamin D là cần thiết. Liều lượng thông thường được đề xuất cho người lớn khỏe mạnh dao động từ 1.000 đến 2.000 Đơn vị Quốc tế (IU) mỗi ngày, mặc dù Viện Y học Hoa Kỳ khuyến nghị 600 IU cho người lớn từ 19-70 tuổi. Một phân tích tổng hợp năm 2023 cho thấy liều lượng rất cao hàng tuần, lên đến 21.000 IU, có thể giúp giảm tỷ lệ nhập viện và tử vong ở một số nhóm người nhất định. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cảnh báo không nên tự ý dùng liều cao mà không có chỉ định, nhấn mạnh rằng xét nghiệm máu là phương pháp đáng tin cậy nhất để xác định tình trạng và phòng tránh các biến chứng tiềm ẩn như tăng nồng độ canxi máu.

Nghiên cứu sâu hơn chỉ ra rằng việc bổ sung Vitamin D có thể mang lại lợi ích phòng ngừa đáng kể đối với suy giảm nhận thức. Một nghiên cứu trên Tạp chí Alzheimer's & Dementia cho thấy những người cao tuổi sử dụng thực phẩm bổ sung Vitamin D có nguy cơ mắc bệnh sa sút trí tuệ thấp hơn 40% trong vòng một thập kỷ so với nhóm không bổ sung. Tiến sĩ Zahinoor Ismail, tác giả nghiên cứu tại Đại học Calgary, Canada, nhận định rằng việc bổ sung Vitamin D sớm, trước khi các dấu hiệu suy giảm nhận thức xuất hiện, có thể mang lại hiệu quả phòng ngừa tốt hơn. Tuy nhiên, hiệu quả này có thể bị hạn chế ở những cá nhân mang gen APOE4, một yếu tố di truyền liên quan đến bệnh Alzheimer, do ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ Vitamin D của cơ thể.

Bên cạnh các vấn đề về nhận thức, tình trạng thiếu hụt Vitamin D còn ảnh hưởng đến hệ thống miễn dịch, làm suy yếu khả năng phòng vệ của cơ thể trước các tác nhân gây bệnh. Vitamin D, một chất tan trong chất béo, cần được chuyển hóa qua gan và thận để tạo thành dạng hoạt động là calcitriol, chất này điều hòa canxi và kích hoạt các tế bào miễn dịch. Một nghiên cứu tại Nhật Bản đã ghi nhận việc bổ sung 1.200 IU Vitamin D mỗi ngày trong mùa đông giúp giảm 40% nguy cơ nhiễm cúm A ở trẻ em lứa tuổi đi học. Sự thiếu hụt phổ biến này, ảnh hưởng đến khoảng 1 tỷ người trên toàn cầu, đặc biệt nghiêm trọng ở người trên 65 tuổi và người có làn da sẫm màu, đòi hỏi sự can thiệp y tế dựa trên kết quả xét nghiệm máu để đảm bảo mức độ 25-hydroxyvitamin D trên 50 nmol/L được duy trì. Việc quản lý các yếu tố nguy cơ tim mạch và duy trì lối sống lành mạnh, bao gồm cả việc bổ sung đủ Vitamin D, được xem là chiến lược toàn diện để bảo vệ sức khỏe não bộ và thể chất tổng thể.