Vitamine D-tekort Gekoppeld aan Ernstige Vermoeidheid en Verhoogd Risico op Dementie

Vitamine D, dat in de menselijke fysiologie als een prohormoon fungeert, speelt een essentiële rol in diverse biologische processen, waaronder de cognitieve functie, de immuunrespons en het botmetabolisme. Recente wetenschappelijke analyses hebben een causaal verband vastgesteld tussen een ernstig tekort aan deze vitamine en een toename in de ernst van vermoeidheid, met name binnen de oudere vrouwelijke populatie. Dit onderstreept de noodzaak van adequate niveaus voor het behoud van dagelijkse vitaliteit en algemeen welzijn.

Een ontoereikende hoeveelheid vitamine D belemmert de efficiënte absorptie van essentiële mineralen zoals calcium en fosfor in het maag-darmkanaal. Dit resulteert in een manifestatie van spierzwakte en aanhoudende pijn, wat de algemene mobiliteit en de ervaren levenskwaliteit negatief beïnvloedt. Artsen adviseren doorgaans een dagelijkse inname van 1.000 tot 2.000 Internationale Eenheden (IE) voor volwassenen ter waarborging van optimale concentraties, alhoewel de officiële Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid (ADH) vaak op 10 microgram per dag wordt vastgesteld.

Nieuwe data wijzen tevens op de invloed van vitamine D op de regulatie van haargroei en het mentale landschap, waarbij lage spiegels geassocieerd worden met stemmingswisselingen en een verhoogde kans op depressieve gevoelens door de modulatie van serotonineproductie. De rol van deze vetoplosbare vitamine strekt zich uit tot de neuromusculaire functie en de regulatie van celgroei, waarbij de aanwezigheid van vitamine D-receptoren in diverse weefsels, inclusief de hersenen, de brede reikwijdte van haar biologische activiteit bevestigt.

Onderzoek, onder andere van de University of South Australia, wijst op een causaal verband tussen een ernstige deficiëntie en een verhoogd risico op dementie, inclusief een meetbare afname van de hersenvolumes. Wetenschappers suggereren dat in bepaalde demografische groepen mogelijk tot 17 procent van de dementiegevallen voorkomen had kunnen worden door het handhaven van een normale vitamine D-status. Een studie gepubliceerd in Neurology toonde aan dat personen met een lage status een 53% hogere kans op dementie hadden dan zij met een status van meer dan 50 nmol/l.

De invloed van vitamine D op de hersenen verloopt mede via vasculaire mechanismen; actief vitamine D helpt bij de regulatie van de bloeddruk en het beperken van neurovasculaire schade door ontstekingen. Bovendien is calciumabsorptie, sterk afhankelijk van vitamine D, cruciaal voor de zenuwprikkeloverdracht in de hersenen, wat de connectie met geheugen en alertheid verklaart. Een studie onder 12.388 volwassenen in Canada en Groot-Brittannië toonde aan dat vitamine D-gebruikers op latere leeftijd een 40% lagere kans op dementieontwikkeling hadden, met de grootste effecten waargenomen bij vrouwen.

Medische professionals waarschuwen echter tegen het zonder overleg voorschrijven van hoge doseringen, waarbij de nadruk ligt op bloedonderzoek als de meest accurate methode om de individuele status te bepalen en het risico op hypercalciëmie te vermijden. De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) heeft een aanvaardbare bovengrens van 100 microgram per dag voor volwassenen vastgesteld, wat ruimte biedt voor hogere suppletieadviezen, mits dit altijd onder begeleiding gebeurt. Het is van belang dat consumenten de aanbevelingen van bevoegde instanties volgen en niet zelfstandig experimenteren met hoge innames.