Hongaarse Blokkade van EU-Uitbreidingsconclusies Belemmert Jaarplan, Maar Technisch Proces met Oekraïne Loopt Door

Tijdens de Raad Algemene Zaken (GAC) bijeenkomst op 16 december 2025 in Brussel is het niet gelukt om de jaarlijkse conclusies over de uitbreiding van de Europese Unie vast te stellen. Dit kwam door een veto van Hongarije. Dit cruciale document, dat normaal gesproken fungeert als het jaarlijkse werkplan voor de integratieprocessen, werd vervangen door conclusies van het EU-voorzitterschap. Deze alternatieve conclusies werden door 26 lidstaten gesteund, wat aantoont dat er ondanks de obstructie brede steun is voor de koers richting uitbreiding.

De regering van Hongarije, onder leiding van premier Viktor Orbán, gaf aan dat de reden voor de blokkade lag in het weigeren om een positieve beoordeling van de hervormingsvoortgang van Oekraïne op te nemen in het gezamenlijke document. Deze voortgang is immers een vereiste om toetredingsonderhandelingen te starten. Marie Bjerre, de Deense minister voor Europese Zaken die het EU-voorzitterschap vertegenwoordigde, uitte haar spijt over de blokkade. Zij benadrukte dat een dergelijke actie een verkeerd signaal afgeeft aan de kandidaat-landen. Desalniettemin bevestigden de overige 26 EU-lidstaten unaniem de vooruitgang die Oekraïne heeft geboekt bij het voldoen aan de eisen van Brussel.

Volgens de evaluatie van de Europese Commissie van 4 november 2025 behoort Oekraïne tot de vier meest succesvolle kandidaten op het gebied van hervormingen, samen met Moldavië, Albanië en Montenegro. In het oorspronkelijke ontwerp van de conclusies werd specifiek de aanzienlijke vooruitgang van Montenegro benadrukt; de Commissie achtte dit land op basis van het novemberrapport het meest klaar voor lidmaatschap. De Duitse positie werd duidelijk gemaakt door minister van Europese Zaken Günther Krichbaum, die de Hongaarse manoeuvres omschreef als 'steeds destructiever'. Boedapest daarentegen wijst op de financiële eisen van Oekraïne en de positie van de Hongaarse minderheid in dat land. Premier Orbán had eerder al gewaarschuwd voor een mogelijke 'vernietiging van de Hongaarse economie' indien Oekraïne zou toetreden.

Ondanks de tegenwerking bij de officiële GAC-conclusies, is het Europese integratieproces voor Oekraïne niet tot stilstand gekomen. Eerder, op 11 december 2025, had de EU al een technisch onderhandelingsformaat in werking gesteld. Dit proces, bekend als 'frontloading', maakt het mogelijk om de voorbereidingen voor het sluiten van onderhandelingshoofdstukken te versnellen, zonder dat een unanieme beslissing nodig is voor het openen van nieuwe clusters. Taras Kačka, de Oekraïense vicepremier voor Europese en Euro-Atlantische Integratie, toonde zich verheugd over de lancering van deze technische spoor, die volgens hem de afronding van de voorbereidingen sneller zal maken dan oorspronkelijk gedacht.

Dit technische traject kan, zoals Marie Bjerre opmerkte, worden voortgezet onder het volgende voorzitterschap van Cyprus. Het definitief afronden van de hoofdstukken vereist echter nog steeds de instemming van alle EU-lidstaten. Het geblokkeerde ontwerp van de conclusies had betrekking op zes partners uit de Westelijke Balkan, alsook Turkije, Moldavië en Georgië. Verdere uitbreiding van de EU staat open voor elke Europese democratische natie die voldoet aan de Kopenhagen-criteria van 1992.

De kwesties rondom uitbreiding, inclusief het geopolitieke belang van Oekraïne als een investering in de stabiliteit van Europa, zullen centraal staan tijdens de komende EU-Westelijke Balkan Top op 17 december en de daaropvolgende EU-Top op 18 en 19 december 2025. Voorzitter van de Europese Raad, António Costa, heeft aangegeven dat hij de situatie in Oekraïne en diens veiligheid prioriteit zal geven tijdens deze bijeenkomsten.