Tweede Ronde Berlijnse Gesprekken Over Oekraïens Vredesplan Zonder Doorbraak

De tweede intensieve onderhandelingsronde tussen de delegaties van Oekraïne en de Verenigde Staten, gericht op een voorgesteld vredesplan en langetermijnveiligheidsgaranties voor Kyiv, is na twee dagen in Berlijn afgesloten zonder onmiddellijke doorbraak. De gesprekken, die plaatsvonden op 14 en 15 december 2025 en werden gefaciliteerd door de Duitse Bondskanselier Friedrich Merz, werden gekenmerkt door aanhoudende, fundamentele meningsverschillen tussen de partijen. De Amerikaanse delegatie, vertegenwoordigd door Special Envoy Steve Witkoff en Jared Kushner, zette in op de overdracht van de volledige Donbas-regio, een eis die door de Oekraïense zijde resoluut werd verworpen.

De eerste sessie op zondag 14 december duurde meer dan vijf uur, gevolgd door een kortere zitting van ongeveer twee uur op maandag 15 december, waarbij de discussies zich concentreerden op het door de VS voorgestelde 20-puntenplan. Oekraïne toonde een significante diplomatieke concessie door de constitutionele aspiratie tot NAVO-lidmaatschap op te geven in ruil voor juridisch bindende veiligheidsgaranties, gemodelleerd naar Artikel 5 van het NAVO-verdrag. De Amerikaanse delegatie gaf echter de voorkeur aan een gefaseerde implementatie van deze garanties, wat een cruciaal struikelblok vormde in de besprekingen.

Parallel aan de bilaterale besprekingen in de Duitse Kanselarij, ontmoette President Zelensky de Duitse President Frank-Walter Steinmeier en stond een reeks ontmoetingen met leiders van de EU en de NAVO gepland om de gezamenlijke standpunten te coördineren. De aanwezigheid van Kushner en Witkoff, die eerder op 2 december 2025 ook al met Vladimir Poetin spraken, duidt op een onconventionele diplomatieke aanpak gericht op snelle afronding. De interne verdeeldheid in Oekraïne over de territoriale kwestie wordt weerspiegeld in de publieke opinie: een peiling van KIIS op 15 december toonde aan dat 72% een akkoord zou steunen dat de contactlijn bevriest mits er harde veiligheidsgaranties zijn, maar 75% zich verzet tegen elk plan dat territoriale concessies vereist.

Rustem Umerov, secretaris van de Nationale Veiligheids- en Defensieraad van Oekraïne, noemde de bijeenkomsten 'productief en constructief', hoewel adviseur Dmytro Lytvyn nuanceerde dat dit betrekking had op de lange termijn, niet op een onmiddellijke doorbraak. Dit standpunt contrasteert met de lijn van het Kremlin; woordvoerder Dmitry Peskov bevestigde dat de weigering van Oekraïne om de NAVO op te geven een hoeksteen blijft voor elke regeling, terwijl Russische aide Yuri Ushakov waarschuwde voor 'sterke bezwaren' bij voorstellen over territorium. De bredere Europese context, inclusief het gelijktijdig gehouden Duits-Oekraïense Economisch Forum, richtte zich op de transformatie van de defensie-industrie.

EU-vertegenwoordiger Kaja Kallas benadrukte het cruciale belang van robuuste veiligheidsgaranties, stellend dat heel Europa in gevaar komt als Oekraïne valt, en merkte op dat NAVO-toetreding internationaal niet langer ter sprake komt. Er blijft echter onzekerheid over de financiering, waarbij Kallas de moeilijkheid aanhaalde om de beoogde €90 miljard aan langetermijnsteun definitief te verzekeren. Ondertussen heeft de Russische Centrale Bank een rechtszaak aangespannen tegen Euroclear, waarbij ongeveer 195 miljard euro aan schadevergoeding wordt geëist wegens bevroren activa. De huidige impasse benadrukt de fundamentele vraag hoe een alomvattende regeling te bereiken wanneer de VS aandringen op territoriale concessies die strijdig zijn met de nationale wil van Oekraïne, terwijl de Russische positie onwrikbaar blijft.