Trilaterale vredesbesprekingen over Oekraïne in Abu Dhabi: Een cruciale tweede ronde te midden van militaire escalatie

ABU DHABI/KIEV/MOSKOU, 4 februari 2026 – In de hoofdstad van de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) is de tweede ronde van de trilaterale onderhandelingen tussen Oekraïne, Rusland en de Verenigde Staten officieel van start gegaan. Deze gesprekken zijn gericht op het beëindigen van een conflict dat inmiddels bijna vier jaar voortduurt en de wereldwijde stabiliteit onder druk zet.

De eerste dag van de ontmoetingen vond plaats achter gesloten deuren en werd door de Oekraïense delegatie omschreven als zowel "productief" als "inhoudelijk". Ondanks deze positieve bewoordingen is er nog geen sprake van een definitieve doorbraak in het complexe vredesproces.

De spanning wordt verder opgevoerd door de naderende deadline van 5 februari, de dag waarop het New START-verdrag over de beheersing van strategische kernwapens tussen Rusland en de VS afloopt. Moskou heeft in dit kader al gedreigd met nucleaire "tegenmaatregelen", wat een schaduw werpt over de diplomatieke inspanningen in de Emiraten.

De basis voor deze ontmoetingen werd gelegd tijdens de eerste ronde op 23 en 24 januari 2026, eveneens in Abu Dhabi. Hoewel die sessies als constructief werden beschouwd, bleven tastbare resultaten toen uit. Het initiatief voor deze bemiddeling komt van de administratie van de Amerikaanse president Donald Trump, die een actieve rol ambieert in het beëindigen van de oorlog die in februari 2022 begon.

De Verenigde Arabische Emiraten treden op als neutrale gastheer en faciliteren de gesprekken in locaties zoals het Al Shati Palace. De beveiliging is extreem streng en de toegang voor de internationale pers is tot een minimum beperkt om de vertrouwelijkheid van de besprekingen te waarborgen.

De onderhandelingen vinden plaats tegen een grimmige achtergrond van voortdurend geweld. Op 3 en 4 februari voerde Rusland zware aanvallen uit op de Oekraïense energie-infrastructuur. Dit gebeurde ondanks eerdere signalen van Trump over een mogelijke gevechtspauze die hij met de Russische president Vladimir Poetin zou hebben besproken.

De menselijke tol van de recente escalatie is aanzienlijk. In Druzhkivka, gelegen in de regio Donetsk, kwamen minstens zeven burgers om het leven bij een aanval met clustermunitie op een lokale markt. Ook in steden als Odessa werden civiele objecten geraakt, wat leidde tot felle kritiek van de Oekraïense regering.

President Volodymyr Zelensky beschuldigde het Kremlin ervan het diplomatieke proces cynisch te gebruiken om militaire voordelen te behalen. Als reactie op de hernieuwde aanvallen heeft het Oekraïense team zijn onderhandelingspositie in Abu Dhabi naar verluidt aangescherpt.

Vanuit het Kremlin blijft de boodschap onveranderd: de militaire operatie wordt voortgezet totdat Kiev instemt met de Russische voorwaarden. Deze eisen omvatten onder meer de volledige terugtrekking van Oekraïense troepen uit de Donbas en het definitief opgeven van alle aanspraken op de Krim.

De fysieke opzet van de onderhandelingen is symbolisch voor de Amerikaanse rol. De delegaties zitten aan een U-vormige tafel waarbij de Amerikaanse vertegenwoordigers in het midden plaatsnemen. Zij fungeren letterlijk en figuurlijk als een buffer tussen de Oekraïense en Russische partijen, die recht tegenover elkaar zitten.

De Oekraïense delegatie wordt geleid door Rustem Umerov, de secretaris van de Nationale Veiligheids- en Defensieraad (NSDC). Hij wordt vergezeld door Kyrylo Budanov, het huidige hoofd van het kantoor van de president, en diverse hooggeplaatste militaire adviseurs.

Aan de Russische kant wordt de delegatie gedomineerd door militaire functionarissen, onder leiding van Igor Kostyukov van de generale staf (GU GSh). Deze samenstelling benadrukt dat Moskou de nadruk legt op de technische details van de frontlijnen en troepenbewegingen.

De Amerikaanse delegatie bestaat uit sleutelfiguren zoals Steve Witkoff, Jared Kushner en Daniel Driscoll. Hun aanwezigheid onderstreept de directe betrokkenheid van het Witte Huis bij het bereiken van wat zij noemen "praktische stappen" naar een duurzame de-escalatie.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio uitte voorzichtig optimisme over het feit dat technische teams van beide strijdende partijen voor het eerst in lange tijd weer direct met Amerikaanse experts om de tafel zitten. Hij noemde dit feit op zichzelf al een vorm van vooruitgang.

De agenda van de besprekingen is omvangrijk en bevat uiterst gevoelige thema's:

• De creatie van bufferzones en de exacte afbakening van de contactlijnen tussen de legers.
• De toekomstige status van Oekraïne, inclusief discussies over neutraliteit en veiligheidsgaranties buiten het NAVO-kader.
• De status van de bezette gebieden, waaronder de Krim, de Donbas en de strategisch belangrijke kerncentrale van Zaporizja.
• Maatregelen voor een onmiddellijk staakt-het-vuren en de grootschalige uitwisseling van krijgsgevangenen.

Een groot struikelblok blijft de Russische eis voor de ontruiming van de regio Donetsk door Oekraïne. Zelensky heeft echter herhaaldelijk verklaard dat territoriale integriteit niet onderhandelbaar is, gesteund door de Oekraïense publieke opinie die fel tegen concessies is.

Het Kremlin grijpt de gesprekken ook aan om bredere geopolitieke eisen te stellen, waarbij vaak wordt verwezen naar de uitkomsten van de "Alaska Summit" van 2025. Moskou eist harde garanties van het Westen over de beperking van de NAVO-invloedssfeer.

De internationale reacties zijn gemengd. Terwijl de VS spreken van openheid en vooruitgang op specifieke punten, blijft de Russische woordvoerder Dmitry Peskov een harde lijn hanteren. Hij benadrukte dat er geen sprake kan zijn van vrede zonder de volledige acceptatie van de Russische eisen.

Binnen de Europese Unie en de Verenigde Naties wordt de dialoog verwelkomd, maar wordt er ook gewaarschuwd voor de risico's van een mislukking. De geopolitieke druk neemt toe, mede door de recente annulering van overleg tussen de VS en Iran dat gepland stond voor 6 februari.

Analisten verwachten dat de uitkomst van de sessie op 5 februari cruciaal zal zijn voor het verdere verloop. Zoals POLITICO concludeerde, zullen de resultaten van deze week laten zien of er daadwerkelijk een serieuze bereidheid is tot vrede of dat de wereld zich moet voorbereiden op een verdere uitbreiding van het conflict.