Berlin'deki Ukrayna-ABD Müzakereleri Uzlaşma Sağlayamadı, Güvenlik Garantileri ve Toprak Tavizleri Masada Kaldı

Almanya'nın başkenti Berlin'de, 14 ve 15 Aralık 2025 tarihlerinde, Ukrayna ve Amerika Birleşik Devletleri delegasyonları arasında, Rusya-Ukrayna savaşını sonlandırmaya yönelik önerilen barış planının esaslarını ele alan yoğunlaştırılmış bir müzakere turu tamamlandı. Alman Şansölyesi Friedrich Merz'in ev sahipliğinde gerçekleşen iki günlük görüşmeler, diplomatik yoğunluğa rağmen taraflar arasında kesin bir uzlaşma sağlanamamasıyla sonuçlandı. İlk oturum Pazar günü, 14 Aralık'ta beş saati aşarken, Pazartesi günü, 15 Aralık'ta yaklaşık iki saatlik ek bir oturum gerçekleştirildi.

Görüşmelerin ana gündem maddesi, ABD tarafından sunulan 20 maddelik barış planıydı. ABD'li elçiler ilk oturumu yapıcı olarak nitelendirse de, temel anlaşmazlık noktaları çözüme kavuşturulamadı. Başlıca gerilim noktası, ABD'nin ısrarla talep ettiği, Ukrayna'nın Donbas bölgesini (Donetsk ve Luhansk) tamamen devretmesini içeren toprak tavizleri oldu; bu şart Kiev tarafından kesin bir dille reddedildi.

Ukrayna heyeti, müzakerelerde önemli bir siyasi esneklik göstererek, anayasal hedeflerinden biri olan NATO üyeliği arayışından vazgeçme sinyali verdi. Bu feragat karşılığında Ukrayna, NATO'nun 5. Maddesi benzeri, hukuken bağlayıcı güvenlik garantileri talep etti. Ancak ABD heyeti, bu garantilerin aşamalı bir yaklaşımla sunulmasını tercih etti. Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Sekreteri Rustem Umerov görüşmeleri 'yapıcı ve verimli' olarak değerlendirerek somut ilerleme kaydedildiğini belirtti.

Bu diplomatik temaslara, Trump yönetiminin Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Başkan'ın damadı ve danışmanı Jared Kushner liderlik etti. Ukrayna heyetinde ise Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Sekreteri Rustem Umerov, Genelkurmay Başkanı Andrii Hnatov ve Dışişleri Bakan Yardımcısı Andrii Sybiga gibi kilit isimler yer aldı. ABD tarafına askeri danışmanlık sağlamak üzere ABD Ordusundan General Alexus Grynkewich de Berlin'e katıldı.

Diplomatik temaslar sürerken, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier ile görüştü ve akşam saatlerinde çok sayıda Avrupalı lider ile NATO/AB başkanlarıyla pozisyonları koordine etmek üzere bir araya geldi. Öte yandan, Rusya'nın pozisyonu değişmedi; Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov, Ukrayna'nın NATO'ya katılmama konusunun herhangi bir anlaşmanın temel taşı olmaya devam ettiğini doğruladı.

Kamuoyu yoklamaları Kiev'in zorlu pozisyonunu yansıtmaktadır. Kiev'deki KIIS tarafından 15 Aralık'ta yapılan bir ankete göre, Ukraynalıların yüzde 72'si güvenlik garantileri karşılığında temas hattının dondurulmasını desteklerken, nüfusun yüzde 75'i toprak tavizlerini gerektiren herhangi bir barış planına karşı çıkmaktadır. Finansal cephede ise, Macaristan Başbakanı Viktor Orbán, ABD destekli teklifin savaşı sona erdirmeye yakın olduğunu ima ederken, ülkesinin dondurulmuş Rus varlıklarının kullanımını veya Ukrayna'ya silah sevkiyatını desteklemeyeceğini açıkça belirtti. Bu bağlamda, Rus Merkez Bankası'nın dondurulmuş varlıklarla ilgili olarak Euroclear'a karşı yaklaşık 195 milyar Euro tutarında tazminat davası açması, finansal gerilimin boyutunu göstermektedir.