Moskou waarschuwt Jerevan: EU-integratie en EAEU-lidmaatschap zijn onverenigbaar

Op 5 februari 2026 vonden in Moskou cruciale besprekingen plaats tussen de Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergey Lavrov, en de voorzitter van het Armeense parlement, Alen Simonyan. Tijdens deze ontmoeting stond de geopolitieke koers van Armenië centraal. Minister Lavrov verklaarde onomwonden dat het streven van Jerevan naar Europese integratie, inclusief de adoptie van EU-normen en -standaarden, technisch onmogelijk te combineren is met het lidmaatschap van de Euraziatische Economische Unie (EAEU). Volgens de Russische topdiplomaat vloeit dit voort uit de fundamenteel uiteenlopende werkingsprincipes van beide structuren. Ondanks deze scherpe waarschuwing benadrukte de Russische zijde dat Moskou elke soevereine keuze van het Armeense volk zal respecteren.

Parlementsvoorzitter Simonyan verwoordde het huidige standpunt van Armenië door aan te geven dat Jerevan op dit moment geen noodzaak ziet om de EAEU te verlaten. Hij sprak de hoop uit dat er een wederzijds voordelige oplossing gevonden kan worden voor samenwerking met beide blokken. Lavrov merkte echter op dat het Kremlin zich bewust is van de wens van de Armeense leiding om de banden met Moskou te behouden, maar dat deze intenties vaak haaks staan op de acties van Europese partners. Simonyan kaartte tijdens de bijeenkomst ook de onvriendelijke retoriek in Russische publieke bronnen aan, wat wijst op een aanhoudende spanning in het informatieve veld, ondanks de officiële diplomatieke verklaringen.

De Russische minister onderstreepte verder dat de Europese Unie landen vaak voor een dwingende keuze stelt: of met ons, of tegen ons. Volgens Lavrov is dit de onvermijdelijke logica van Brussel binnen de post-Sovjetruimte. Deze discussie volgt op de ondertekening van de Strategische Partnerschapsagenda tussen Armenië en de EU op 2 december 2025 in Brussel, een mijlpaal in hun bilaterale betrekkingen. De Armeense premier Nikol Pashinyan heeft eerder een strategie van politieke hedging gecommuniceerd. Hij stelde dat het land het pad naar de EU zal bewandelen terwijl het lid blijft van de EAEU, tot het moment dat een definitieve keuze onvermijdelijk wordt.

Pashinyan heeft herhaaldelijk verklaard dat de uiteindelijke beslissing zal worden gebaseerd op de vrije wil van het Armeense volk. Daarbij benadrukte hij dat Armenië nooit zal deelnemen aan projecten die gericht zijn tegen de Russische Federatie. Om de voordelen van het huidige economische raamwerk te illustreren, presenteerde Lavrov statistieken over het EAEU-lidmaatschap dat in 2015 begon. Sinds die tijd is het Bruto Binnenlands Product (BBP) van Armenië spectaculair gegroeid: van 10,5 miljard dollar in 2015 naar 26 miljard dollar in 2025, wat een toename van 2,5 keer betekent. Over de gehele periode van tien jaar steeg het BBP met 60%, terwijl het BBP per hoofd van de bevolking met 120% toenam, een record binnen de lidstaten.

De economische integratie heeft ook geleid tot een explosieve stijging van de Armeense export naar EAEU-landen, die in deze periode meer dan dertienvoudig toenam. In de eerste elf maanden van 2025 liet de economische activiteit in Armenië een robuuste groei zien van 8,3%, wat aanzienlijk hoger is dan de oorspronkelijke begrotingsprognose van 5,1% voor dat jaar. Deze cijfers onderstrepen de diepe economische verwevenheid die momenteel op het spel staat bij een eventuele koerswijziging naar het Westen, waarbij de stabiliteit van de nationale markt nauw verbonden blijft met de Euraziatische partners.

Politiek analist Sergey Minasyan, adjunct-directeur van het Kaukasus Instituut, plaatst de huidige geopolitieke druk in een breder perspectief. Hij merkt op dat de uitkomst van de langdurige oorlog in Oekraïne, die in februari 2026 nog steeds voortduurt, fundamenteel de toekomstige rol van Rusland in de post-Sovjetruimte zal bepalen. De diplomatieke spagaat tussen het voldoen aan EU-standaarden en de verplichtingen jegens de EAEU blijft hiermee de centrale uitdaging voor de buitenlandse koers van Jerevan, dat vooralsnog probeert een definitieve en mogelijk pijnlijke keuze uit te stellen.