Tòa án Châu Âu yêu cầu các hãng hàng không hoàn trả toàn bộ phí trung gian khi hủy chuyến bay

Vào giữa tháng 1 năm 2026, một phán quyết mang tính bước ngoặt của Tòa án Công lý Liên minh Châu Âu (ECJ) đã chính thức đi vào đời sống pháp lý, thiết lập một tiêu chuẩn mới đầy nghiêm ngặt cho ngành hàng không. Theo đó, khi một chuyến bay bị hủy bỏ, các hãng hàng không có nghĩa vụ bắt buộc phải hoàn trả cho hành khách toàn bộ số tiền đã chi trả để mua vé. Điều này bao gồm không chỉ giá vé gốc mà còn tất cả các khoản hoa hồng và phí dịch vụ mà khách hàng đã thanh toán cho các bên trung gian như các đại lý du lịch trực tuyến. Phán quyết này từ cơ quan tư pháp cao nhất của EU đã chấm dứt tình trạng mập mờ về mặt pháp lý bấy lâu nay, đồng thời tăng cường mạnh mẽ cơ chế bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong lĩnh vực vận tải hàng không tại châu Âu.

Quyết định của tòa án đã giải quyết dứt điểm cuộc tranh luận kéo dài về giới hạn của việc bồi thường tài chính. Hiện nay, tất cả các hãng hàng không hoạt động dưới sự điều chỉnh của Quy định EC 261/2004, bao gồm những tên tuổi lớn như Lufthansa, Air France, KLM, Qatar Airways, Emirates và American Airlines, đều phải thực hiện bồi hoàn toàn bộ số tiền mà khách hàng đã bỏ ra thay vì chỉ trả lại giá vé cơ bản. Tòa án ECJ đã phán quyết rằng các khoản phí do đại lý thu là một phần không thể tách rời của tổng giá vé nếu hãng hàng không sử dụng bên trung gian để phân phối vé. Do đó, những khoản phí này được coi là thành phần chi phí "không thể tránh khỏi" và phải được hoàn trả đầy đủ cho hành khách khi dịch vụ không được thực hiện.

Phán quyết này mang lại những tác động thực tế tức thì, đặc biệt là trong bối cảnh ngành hàng không vừa trải qua những đợt gián đoạn quy mô lớn. Các biện pháp quản lý mới đang được thực thi đồng bộ tại nhiều quốc gia thành viên EU, tiêu biểu là Đức, Pháp, Tây Ban Nha, Ý, Bỉ và Hà Lan. Tính cấp thiết của quy định mới này càng được khẳng định rõ nét qua các sự kiện diễn ra vào giữa tháng 1 năm 2026. Vào thời điểm đó, điều kiện thời tiết mùa đông vô cùng khắc nghiệt đã gây ra hơn 3.700 trường hợp chậm chuyến và 400 chuyến bay bị hủy bỏ tại 14 quốc gia châu Âu. Việc thắt chặt các quy định pháp lý nhằm mục đích xây dựng một cơ chế bồi thường minh bạch và công bằng hơn cho hành khách sau những sự cố bất khả kháng như vậy.

Một điểm mấu chốt khác được làm rõ trong phán quyết tháng 1 năm 2026 liên quan đến trách nhiệm đối với các khoản phí thanh toán qua bên thứ ba. Cụ thể, quy định mới đã loại bỏ một rào cản pháp lý trước đây, vốn cho rằng hãng hàng không chỉ phải hoàn trả phí đại lý nếu họ biết chính xác số tiền đó là bao nhiêu. Giờ đây, nếu một hãng hàng không đã ủy quyền cho đại lý bán vé, việc nắm rõ con số phí cụ thể không còn là điều kiện tiên quyết để thực hiện hoàn tiền đầy đủ. Đây được xem là một thắng lợi quan trọng của hành khách, buộc các nhà vận chuyển phải chịu trách nhiệm tài chính toàn diện cho những gián đoạn trong việc cung cấp dịch vụ, bất kể vé được mua qua kênh phân phối nào.

Quy định EC 261/2004, vốn được thông qua từ ngày 11 tháng 2 năm 2004, là nền tảng pháp lý điều chỉnh các quyền lợi của hành khách trong các trường hợp bị từ chối lên máy bay, hủy chuyến hoặc chậm trễ kéo dài. Cách giải thích mới nhất này đã mở rộng đáng kể phạm vi bảo vệ của quy định. Các chuyên gia khuyến cáo hành khách khi đối mặt với tình trạng hủy chuyến cần kiểm tra kỹ lưỡng các khoản bồi hoàn để đảm bảo chúng bao gồm mọi loại phí đã trả cho bên trung gian, chứ không chỉ riêng giá vé gốc. Hệ thống pháp luật của Liên minh Châu Âu đang cho thấy một nỗ lực không ngừng nghỉ trong việc duy trì tiêu chuẩn bảo vệ du khách ở mức cao nhất trước những cấu trúc giao dịch ngày càng phức tạp của thị trường đặt chỗ hiện đại.