Trybunał Sprawiedliwości UE: Linie lotnicze muszą zwracać pełne prowizje pośredników w przypadku odwołania lotu

W połowie stycznia 2026 roku weszło w życie kluczowe orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), które wprowadza nowe, rygorystyczne standardy dla przewoźników lotniczych. Zgodnie z tym wyrokiem, w przypadku anulowania rejsu, linie lotnicze są teraz bezwzględnie zobowiązane do zwrotu pasażerom całkowitej kwoty zapłaconej za bilet. Obejmuje to nie tylko podstawową taryfę przewozową, ale również wszelkie prowizje oraz opłaty serwisowe, które zostały uiszczone na rzecz zewnętrznych pośredników, takich jak internetowe biura podróży czy platformy rezerwacyjne. To przełomowe rozstrzygnięcie najwyższego organu sądowego UE usuwa istniejącą wcześniej niepewność prawną i stanowi istotny krok w stronę wzmocnienia ochrony praw konsumentów w europejskim sektorze lotnictwa cywilnego.

Wyrok ten definitywnie rozstrzyga długotrwały spór dotyczący granic obowiązku refundacji poniesionych kosztów. Obecnie wszystkie linie lotnicze podlegające przepisom Rozporządzenia WE 261/2004 – w tym tacy przewoźnicy jak Lufthansa, Air France, KLM, Qatar Airways, Emirates oraz American Airlines – muszą wypłacać zwroty obejmujące pełną sumę wydaną przez klienta, a nie tylko samą taryfę bazową. Trybunał Sprawiedliwości UE argumentował, że prowizja pobierana przez agencję zewnętrzną jest nierozerwalnym elementem całkowitej ceny biletu, o ile przewoźnik zdecydował się na sprzedaż swoich usług za pośrednictwem takiego agenta. W rezultacie opłaty te uznano za „nieunikniony” koszt zakupu, który musi zostać zwrócony w całości w razie odwołania lotu.

Decyzja ta ma natychmiastowe i wymierne skutki dla pasażerów, szczególnie w kontekście niedawnych, masowych zakłóceń w ruchu lotniczym na kontynencie. Nowe środki regulacyjne są wdrażane przez poszczególne państwa członkowskie Unii Europejskiej, wśród których znajdują się Niemcy, Francja, Hiszpania, Włochy, Belgia oraz Holandia. Znaczenie tych zmian podkreślają wydarzenia z połowy stycznia 2026 roku, kiedy to gwałtowne ataki zimy spowodowały ponad 3 700 opóźnień oraz 400 całkowitych odwołań lotów w 14 krajach Europy. Wprowadzone uszczelnienie przepisów ma na celu stworzenie bardziej przejrzystych i niezawodnych mechanizmów uzyskiwania rekompensat po wystąpieniu takich nieprzewidzianych incydentów pogodowych.

Jednym z najważniejszych aspektów, który został ostatecznie wyjaśniony, jest kwestia odpowiedzialności za opłaty uiszczone za pośrednictwem podmiotów trzecich. Nowe orzeczenie ze stycznia 2026 roku eliminuje barierę, która wcześniej często uniemożliwiała pełny zwrot kosztów – mianowicie wymóg, by przewoźnik znał dokładną wysokość prowizji pobranej przez agenta. Obecnie, jeżeli linia lotnicza powierzyła sprzedaż biletów pośrednikowi, brak wiedzy o precyzyjnej kwocie opłaty serwisowej nie zwalnia jej z obowiązku oddania pełnej sumy pasażerowi. Jest to znaczące zwycięstwo dla podróżnych, nakładające na linie lotnicze pełną odpowiedzialność finansową za niedostarczenie usługi, bez względu na to, jaką drogą bilet został zakupiony.

Rozporządzenie WE 261/2004, uchwalone 11 lutego 2004 roku, reguluje prawa pasażerów w przypadkach odmowy przyjęcia na pokład, odwołania lotu lub jego długiego opóźnienia. Najnowsza interpretacja TSUE w sposób znaczący rozszerza zakres ochronny tego aktu prawnego, dostosowując go do realiów współczesnego rynku. Pasażerom, którzy doświadczyli odwołania swojego rejsu, zaleca się obecnie bardzo dokładne weryfikowanie kwot otrzymywanych zwrotów. Należy upewnić się, że obejmują one wszystkie dodatkowe koszty i prowizje zapłacone pośrednikom, a nie tylko samą cenę przelotu. Europejski system prawny po raz kolejny udowadnia swoje zaangażowanie w zapewnienie wysokiego poziomu bezpieczeństwa finansowego podróżnych w skomplikowanej strukturze nowoczesnych systemów rezerwacyjnych.