EU-Hof verplicht luchtvaartmaatschappijen tot volledige terugbetaling van bemiddelingskosten bij vluchtannuleringen

In het midden van januari 2026 is een cruciale uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU) van kracht geworden die een nieuwe standaard zet voor de luchtvaartsector. De uitspraak bepaalt dat luchtvaartmaatschappijen bij het annuleren van vluchten verplicht zijn om de volledige aankoopprijs van het ticket aan passagiers te vergoeden. Dit omvat niet alleen het basistarief, maar ook alle bijkomende commissies en servicekosten die zijn betaald aan externe tussenpersonen, zoals online reisbureaus en boekingsplatforms. Dit vonnis van het hoogste rechtscollege van de EU maakt een einde aan de eerdere juridische onduidelijkheid en versterkt de positie van de consument binnen het Europese luchtruim aanzienlijk.

Met dit arrest is een langlopend geschil over de grenzen van restitutie definitief beslecht. Vanaf nu moeten alle luchtvaartmaatschappijen die opereren onder de Europese Verordening (EG) nr. 261/2004, waaronder grote spelers als KLM, Lufthansa, Air France, Qatar Airways, Emirates en American Airlines, de volledige som terugbetalen die de klant heeft neergelegd. Het Hof van Justitie oordeelde dat de vergoeding die door een agentschap in rekening wordt gebracht, een integraal onderdeel vormt van de totale ticketprijs indien de vervoerder de tussenpersoon heeft geautoriseerd voor de verkoop. Bijgevolg wordt deze commissie beschouwd als een onvermijdelijk onderdeel van de kosten die volledig voor terugbetaling in aanmerking komt.

De praktische relevantie van dit besluit is onmiddellijk merkbaar, vooral tegen de achtergrond van recente grootschalige verstoringen in de luchtvaart. De nieuwe regelgeving wordt actief gehandhaafd door EU-lidstaten zoals Nederland, België, Duitsland, Frankrijk, Spanje en Italië. De noodzaak van deze maatregelen werd onderstreept door de gebeurtenissen in het midden van januari 2026, toen extreme winterse weersomstandigheden zorgden voor meer dan 3.700 vertragingen en 400 geannuleerde vluchten in 14 Europese landen. De aangescherpte regels zijn bedoeld om een transparanter compensatieproces te waarborgen na dergelijke incidenten.

Een essentieel aspect dat nu juridisch is vastgelegd, betreft de verantwoordelijkheid voor kosten die via derden zijn voldaan. De nieuwe uitspraak van januari 2026 heft de eerdere beperking op waarbij een luchtvaartmaatschappij alleen tot terugbetaling van de bemiddelingskosten kon worden gedwongen als zij de exacte hoogte daarvan kende. Voortaan is de kennis van het specifieke bedrag van de commissie geen vereiste meer voor een volledige restitutie, mits de maatschappij de verkoop aan de agent heeft uitbesteed. Dit markeert een belangrijke overwinning voor reizigers, aangezien vervoerders nu de volledige financiële aansprakelijkheid dragen voor het niet leveren van de dienst, ongeacht via welk kanaal het ticket is aangeschaft.

De Europese Verordening (EG) nr. 261/2004, die oorspronkelijk op 11 februari 2004 werd aangenomen, regelt de rechten van passagiers bij instapweigering, annulering of langdurige vertraging. De huidige interpretatie van het Hof breidt de beschermende werking van deze verordening aanzienlijk uit. Passagiers die geconfronteerd worden met een vluchtannulering wordt geadviseerd om hun terugbetalingen nauwkeurig te controleren en te eisen dat alle betaalde toeslagen aan tussenpersonen worden vergoed. Het Europese rechtssysteem bevestigt hiermee zijn streven naar een hoog niveau van consumentenbescherming in een steeds complexer wordende markt voor reisboekingen.