Khủng hoảng chính trị tại Kosovo: Tổng thống giải tán Quốc hội sau thất bại bầu chọn người đứng đầu nhà nước

Vào thứ Sáu, ngày 6 tháng 3 năm 2026, Tổng thống Cộng hòa Kosovo, bà Vjosa Osmani, đã chính thức đưa ra quyết định giải tán Quốc hội, một động thái trực tiếp dẫn đến việc tổ chức cuộc bầu cử bất thường lần thứ ba trong vòng chưa đầy một năm. Quyết định này là hệ quả tất yếu sau khi cơ quan lập pháp không thể bầu chọn được người đứng đầu nhà nước mới trước khi thời hạn hiến định kết thúc vào thứ Năm, ngày 5 tháng 3 năm 2026.

Tổng thống Osmani, người có nhiệm kỳ 5 năm sẽ kết thúc vào ngày 4 tháng 4 năm 2026, nhấn mạnh rằng việc giải tán Quốc hội là thực hiện nghĩa vụ hiến pháp đã được quy định rõ ràng. Bà mô tả tình trạng bế tắc hiện tại là một "nỗi bất hạnh lớn đối với quốc gia, điều mà lẽ ra hoàn toàn có thể tránh được". Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến cuộc khủng hoảng hiến pháp này là do không đạt được số lượng đại biểu tối thiểu (quorum) cần thiết để tiến hành bỏ phiếu. Theo Điều 86 của Hiến pháp Kosovo, việc bầu Tổng thống mới yêu cầu sự ủng hộ của ít nhất hai phần ba tổng số đại biểu, tương đương với 80 phiếu bầu trên tổng số 120 thành viên Quốc hội.

Trong phiên họp mang tính quyết định vào tối thứ Năm, chỉ có 66 đại biểu có mặt tại hội trường, khiến quy trình bỏ phiếu không thể thực hiện được. Thủ tướng Albin Kurti cùng phong trào "Vetëvendosje" (LVV) cầm quyền – đảng đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tháng 12 năm 2025 – đã đề cử ông Glauk Konjufca, đương kim Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, vào vị trí người đứng đầu nhà nước. Tuy nhiên, các đảng đối lập đã kiên quyết từ chối tham gia phiên họp, yêu cầu một ứng cử viên được thống nhất thông qua đồng thuận, dẫn đến một cuộc tẩy chay quy mô lớn.

Tình hình này một lần nữa làm nổi bật sự bất ổn chính trị kéo dài tại Kosovo, một quốc gia đang nỗ lực hội nhập vào Liên minh Châu Âu. Đây không phải là cuộc bầu cử sớm đầu tiên trong thời gian gần đây; Kosovo đã từng tổ chức bỏ phiếu bất thường vào ngày 28 tháng 12 năm 2025 sau khi chính phủ thành lập từ cuộc bầu cử tháng 2 năm 2025 không thể duy trì đa số ổn định. Mặc dù chính phủ "Kurti III" đã được phê chuẩn vào tháng 2 năm 2026 với 66 phiếu thuận và 49 phiếu chống, nhưng thành công này đã không thể lặp lại trong quy trình bầu cử Tổng thống.

Trước đó, Tổng thống Osmani đã tuyên bố rằng những nỗ lực trì hoãn tiến trình này là "có tính toán kỹ lưỡng" và Quốc hội không thể trì hoãn vô thời hạn khi không có khả năng bầu ra người đứng đầu nhà nước. Các đề xuất sửa đổi Hiến pháp trước đây, nhằm cho phép bầu cử Tổng thống trực tiếp thông qua bỏ phiếu phổ thông, cũng đã không nhận được sự ủng hộ cần thiết. Chủ tịch Quốc hội Albulena Haxhiu thậm chí đã phải đệ đơn lên Tòa án Hiến pháp để yêu cầu tạm dừng các thời hạn hiến định cho đến khi có phán quyết cuối cùng về quy trình bầu cử.

Sự bế tắc chính trị do không thể đảm bảo đa số hai phần ba đang làm trầm trọng thêm các vấn đề quản trị và có tiềm năng làm chậm tiến trình đàm phán quan trọng với Serbia. Tổng thống Osmani dự kiến sẽ tiến hành tham vấn với lãnh đạo các đảng phái chính trị vào thứ Sáu để chính thức công bố ngày bầu cử tổng tuyển cử mới. Đây sẽ là cuộc bầu cử thứ ba kể từ đầu năm 2025, đại diện cho một thử thách nghiêm trọng đối với quá trình củng cố các thể chế chính trị và sự ổn định của đất nước này.