Dự báo thị trường dầu mỏ toàn cầu sau khi các cuộc xung đột tại Trung Đông kết thúc

Trong quá khứ, các quốc gia như Iran và Venezuela đã duy trì sự tồn tại của nền kinh tế thông qua các cơ chế ngầm phức tạp. Họ chấp nhận bán dầu thô với mức chiết khấu cực lớn, thường thấp hơn từ 15 đến 30 USD mỗi thùng so với giá dầu Brent, để thu hút các khách hàng lớn như Trung Quốc và Ấn Độ. Tuy nhiên, thời kỳ hoàng kim của các giao dịch không chính thức này đang dần đi đến hồi kết.

Đối với các quốc gia tiêu thụ năng lượng hàng đầu như Trung Quốc và Ấn Độ, giai đoạn hưởng lợi từ nguồn dầu giá rẻ này sắp chấm dứt. Họ sẽ không còn phải đối mặt với các rủi ro bị trừng phạt quốc tế, nhưng đồng thời nguồn cung dầu "xám" siêu rẻ cũng biến mất. Thay vào đó, các quốc gia này sẽ phải chuyển sang mua nguyên liệu hợp pháp theo đúng giá trị thị trường hiện hành.

Sự thay đổi này mang lại những tác động sâu rộng cho thị trường dầu mỏ thế giới. Việc xóa bỏ các mức chiết khấu ngầm sẽ khiến các chỉ số giá chính thức như Brent hay WTI có xu hướng giảm xuống. Nguyên nhân chính là do việc hợp pháp hóa một khối lượng dầu khổng lồ sẽ tạo ra tình trạng dư cung trên các sàn giao dịch, làm bão hòa thị trường vốn đã nhạy cảm.

Dựa trên các phân tích về cung cầu, thị trường dầu mỏ trong giai đoạn 2026–2027 được dự báo sẽ chứng kiến sự sụt giảm mạnh mẽ về giá trị. Trước khi tình hình tại Iran hạ nhiệt, thị trường vốn đã tiệm cận trạng thái dư thừa, và việc tái hòa nhập hoàn toàn của các nguồn cung bị trừng phạt sẽ đẩy nhanh quá trình giảm giá này.

Lộ trình biến động giá dầu Brent được dự báo cụ thể như sau:

• Cuối tháng 3 năm 2026: Giá dự kiến dao động từ 70 đến 75 USD. Đây là kết quả của việc loại bỏ phí rủi ro quân sự, hay còn gọi là khoản "cổ tức hòa bình".
• Mùa hè năm 2026: Giá có thể giảm xuống mức 55 đến 65 USD khi các thùng dầu từ Venezuela và Iran ồ ạt tiến vào thị trường hợp pháp.
• Năm 2027: Mức giá có khả năng chỉ còn 50 đến 55 USD khi cơ sở hạ tầng của Iran được phục hồi hoàn toàn và dòng vốn đầu tư bắt đầu phát huy hiệu quả tại Venezuela.

Yếu tố Venezuela được ví như một "gã khổng lồ đang thức giấc". Sau sự kiện bắt giữ Nicolas Maduro vào tháng 1 năm 2026 và việc ban hành luật hydrocarbon mới, quốc gia này đã mở rộng cửa cho các tập đoàn năng lượng hàng đầu phương Tây như Chevron, Eni và Repsol quay trở lại khai thác.

Để khôi phục sản lượng lên mức 2 đến 3 triệu thùng mỗi ngày, Venezuela ước tính cần một nguồn vốn đầu tư khổng lồ, dao động từ 80 đến 100 tỷ USD. Loại dầu nặng đặc thù của quốc gia này vốn là nguồn nguyên liệu lý tưởng cho các nhà máy lọc dầu tại vùng Vịnh Mexico của Hoa Kỳ. Sự tái xuất của nguồn cung này hứa hẹn sẽ giúp hạ nhiệt giá xăng dầu trực tiếp tại thị trường Mỹ.

Tuy nhiên, sự trỗi dậy của Iran và Venezuela lại đặt ra một thách thức nghiêm trọng đối với sự ổn định của liên minh OPEC+. Cuộc chiến giành hạn ngạch sản xuất sẽ trở nên vô cùng căng thẳng khi hai quốc gia này muốn bơm dầu tối đa công suất để tái thiết nền kinh tế sau nhiều năm bị cô lập bởi các lệnh trừng phạt.

Một kịch bản đáng lo ngại là tối hậu thư từ Saudi Arabia. Nếu quốc gia đầu tàu này từ chối cắt giảm thêm sản lượng để nhường thị phần cho Iran và Venezuela, một cuộc chiến giá cả toàn diện có thể bùng nổ. Trong bối cảnh thị trường đã quá tải, giá dầu thô hoàn toàn có khả năng sụp đổ xuống ngưỡng 40 USD mỗi thùng.

Nhìn chung, cục diện địa chính trị năng lượng đang chuyển mình mạnh mẽ. Kỷ nguyên dùng dầu mỏ để gây áp lực của các chế độ bị trừng phạt đang dần khép lại, nhường chỗ cho một thị trường minh bạch và ổn định hơn. Về mặt kinh tế, mức giá dầu thấp trong khoảng 55–60 USD sẽ trở thành đòn bẩy quan trọng, giúp kinh tế toàn cầu phục hồi và chiến thắng hoàn toàn bóng ma lạm phát của giai đoạn 2024–2025.

Cuối cùng, ngành vận tải biển cũng sẽ chứng kiến những thay đổi tích cực. Nhu cầu đối với các tàu chở dầu thuộc "hạm đội bóng tối" sẽ sụt giảm, dẫn đến việc thanh lý các tàu cũ nát không đảm bảo an toàn. Điều này không chỉ giúp làm sạch thị trường vận tải mà còn giảm thiểu đáng kể các rủi ro thảm họa môi trường trên các đại dương thế giới.