BYD, Trump Dönemi Gümrük Vergilerinin Yasallığını ABD Mahkemelerinde Sorguluyor

Elektrikli araç üretiminde dünya lideri konumunda bulunan Çinli BYD Co., Amerika Birleşik Devletleri hükümetine karşı kapsamlı bir hukuk mücadelesi başlatarak, ithalat süreçlerine getirilen ek gümrük vergilerinin meşruiyetine itiraz etti. Şirketin Amerika operasyonlarını yürüten BYD America LLC, BYD Coach & Bus LLC, BYD Energy LLC ve BYD Motors LLC gibi iştirakleri, 26 Ocak 2026 tarihinde ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi'ne (CIT) ortak bir dava dilekçesi sundu. Davacı taraf, bu vergilerin tahsil edilmesine dayanak oluşturan başkanlık kararnamelerinin hukuken geçersiz ilan edilmesini talep ederken, mevcut vergi uygulamalarının yasal bir zemini olmadığını savunuyor. Söz konusu dosya, benzer itirazlarla mahkemeye başvuran 2000'den fazla farklı kurumsal yapının davasıyla birleştirilerek geniş çaplı bir yargılama sürecine dahil edildi.

Davanın temel dayanağı, ABD Başkanı'nın Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası (IEEPA) kapsamında gümrük tarifesi belirleme yetkisinin sınırlarına ilişkin bir tartışmaya dayanıyor. BYD, IEEPA kanun metninde tarife veya benzeri bir terimin açıkça zikredilmediğini, bu eksikliğin ise devlet başkanının tek taraflı kararlarla ticari bariyerler oluşturma gücünü sınırladığını iddia ediyor. Bu hamle, Çinli otomotiv devinin Washington'un vergi politikalarına karşı gerçekleştirdiği ilk doğrudan yasal müdahale olarak kayıtlara geçti. 2 Şubat tarihinde kayda giren dava dilekçesiyle şirket, gümrük önlemlerinin kalıcı olarak durdurulmasını ve şimdiye kadar tahsil edilen tutarların faiziyle birlikte iade edilmesini istiyor.

CIT bünyesindeki hukuki süreç, ABD Yüksek Mahkemesi'nde görülmekte olan ve 5 Kasım 2025 tarihinde duruşmaları tamamlanan benzer bir davanın sonucuna kilitlenmiş durumda. Alt mahkemeler daha önce Başkan Trump'ın küresel ölçekte vergi uygulamak için IEEPA yetkilerini kullanmasını hukuka aykırı bulmuş, ancak bu kararlar Yüksek Mahkeme'nin nihai hükmüne kadar askıya alınmıştı. Yargılamanın odak noktasını, Başkan'ın ticaret düzenleme yetkisini aşarak aslında bir vergi niteliği taşıyan bu yükümlülükleri tek başına getirip getiremeyeceği sorusu oluşturuyor.

BYD, mevcut ticari kısıtlamalar sebebiyle henüz ABD pazarında binek otomobil satışı yapmasa da, ülkede ciddi bir endüstriyel varlık gösteriyor. Kaliforniya'nın Lancaster şehrinde bulunan ve yaklaşık 750 kişiye istihdam sağlayan kamyon fabrikasının yanı sıra elektrikli otobüs ve enerji depolama sistemleri üretimiyle faaliyetlerini sürdürüyor. Mahkemeden çıkacak olumlu bir karar, BYD için sadece geçmiş ödemelerin iadesi anlamına gelmeyecek; aynı zamanda şirketin Brezilya gibi farklı bölgelerdeki tesislerinden gelecek ürünler üzerindeki vergi yükünü de hafifletebilecek. Makro düzeyde bakıldığında, Yüksek Mahkeme'nin vergileri haksız bulması halinde, ABD hükümetinin 10 Aralık 2025 itibarıyla işlemleri tamamlanmamış yaklaşık 19,2 milyon ithalat sevkiyatı için geri ödeme yapma zorunluluğu doğabilir.

Hukuk mücadelesinin sürdüğü bu dönemde, 2026 yılının Şubat ayı başlarında ABD ile Hindistan arasında önemli bir ticaret mutabakatı sağlandı. Bu anlaşma, belirli Çin menşeli ürünler üzerindeki misilleme vergilerinin %50'den %18'e çekilmesini ve bu indirimli oranların 10 Kasım 2026 tarihine kadar korunmasını öngörüyor. BYD tarafından atılan bu kararlı adım, şirketin Kuzey Amerika yatırımlarını doğrudan etkileyen siyasi belirsizlikleri aşma ve operasyonel geleceğini güvence altına alma stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.