ABD-İran Ateşkesi 8 Nisan'da Yürürlüğe Girerken Lübnan'daki Çatışmalar Sürüyor

Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında iki haftalık geçici bir ateşkes, 8 Nisan 2026 tarihinde resmen yürürlüğe girdi; bu diplomatik gelişme Pakistan'ın arabuluculuk çabalarıyla sağlandı. Bu mutabakat, ABD Başkanı Donald Trump'ın, Hürmüz Boğazı'nın açılmaması halinde İran'ın elektrik santralleri ve köprüleri de dahil olmak üzere kritik altyapısını yok etme tehdidinin ardından geldi. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, anlaşmanın hemen ardından ateşkesin Lübnan dahil tüm cephelerde geçerli olduğunu duyurdu ve tarafları 10 Nisan 2026 Cuma günü İslamabad'da nihai müzakereler için davet etti.

İslamabad'ın arabuluculuk rolü, Umman ve Katar gibi geleneksel arabulucuların İran'ın misilleme saldırılarında hedef olmasıyla daha da önem kazandı; Pakistan, hem Washington hem de Tahran ile aynı anda ilişki kurabilen nadir ülkelerden biri olarak öne çıktı. Tahran yönetimi, ateşkesin kendi pozisyonunun bir teyidi olduğunu iddia ederek, bu iki haftalık süre zarfında yaptırımların kaldırılmasını ve Hürmüz Boğazı'nın askeri yönetiminin kendilerinde kalmasını talep etti. İran Dışişleri Bakanı Seyed Abbas Arakçi, ateşkes süresince Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişlerin İran ordusu ile koordineli bir şekilde mümkün olacağını belirtti.

Küresel ticaretin can damarı olan ve günde yaklaşık 20 milyon varile yakın petrolün geçtiği Hürmüz Boğazı'nın durumu, İran'ın 10 maddelik teklifinin merkezinde yer aldı; bu teklif aynı zamanda ABD'nin bölgedeki askeri varlığını çekmesini ve nükleer programının kabulünü de içeriyordu. Petrol fiyatları, ateşkes haberinin ardından küresel piyasalarda yaklaşık yüzde 13 oranında düştü; boğazın kapatılması nedeniyle bekleyen yaklaşık 800 gemi arasında 426'sı ham petrol ve temiz yakıt taşıyordu.

Ancak, ABD-İran diplomatik ilerlemesine rağmen Lübnan cephesinde durum farklı seyretti; İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ofisi, ilan edilen ateşkesin Lübnan'daki askeri eylemleri açıkça hariç tuttuğunu bildirdi. İsrail'in Lübnan'daki yoğun askeri operasyonları, İran'ın Yüce Lideri Ali Hamaney'in 28 Şubat'ta ortak ABD-İsrail hava saldırıları sonucu hayatını kaybetmesinin hemen ardından, 2 Mart 2026'da başlamıştı. 8 Nisan 2026 itibarıyla, İsrail'in Lübnan'da güneyde bir güvenlik bölgesi oluşturma hedefiyle gerçekleştirdiği saldırı sayısı 1.840'ı aşmış durumdadır ve bu durum, ABD-İran arasındaki diplomatik ilerlemeden bağımsız bir şekilde devam etmektedir. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ateşkesin Lübnan'ın tamamını kapsamasını arzuladıklarını ifade ederken, İspanya da İsrail'in Lübnan'daki işgalinin devam etmesini "kabul edilemez" bulduğunu belirtti.

İslamabad'daki yüz yüze görüşmelerin, iki haftalık sürenin sonunda daha kapsamlı bir çözüme ulaşmak için bir çerçeve oluşturması hedeflenmektedir. Bu kriz, ABD ve İsrail'in Hamaney suikastını gerçekleştirdiği ve İran'ın buna misilleme olarak Körfez ülkelerindeki ABD üslerini vurduğu bir dönemin ardından geldi.