Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık Rekabet Alanında Yeni Bir İş Birliği Anlaşması İmzaladı

Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık, rekabet hukuku alanındaki iş birliğini yeni bir seviyeye taşıyacak olan Rekabet İş Birliği Anlaşması'nı resmen hayata geçirmek üzere önemli bir adım attı. Henüz onay süreçleri tamamlanmadığı için tam olarak yürürlüğe girmemiş olan bu yeni yapı, taraflar arasındaki mevcut Ticaret ve İş Birliği Anlaşması'nı (TCA) destekleyici ve genişletici bir nitelik taşımaktadır. Sürecin teknik hazırlık aşaması ve istişareleri Ekim 2024'te başarıyla sonuçlandırılmış, Avrupa Komisyonu ise Mayıs 2025'te anlaşmanın imzalanmasına yönelik resmi teklifleri onaylayarak süreci hızlandırmıştır.

Güncel takvim doğrultusunda, 25 Şubat 2026 itibarıyla anlaşmanın hem Avrupa Birliği hem de Birleşik Krallık nezdindeki onay süreçleri devam etmektedir. Uygulamanın tam olarak 2026 yılının ilk yarısında veya en geç ortalarında başlaması hedeflenmektedir. Bu belge, Brexit sonrası dönemde her iki bölgedeki hukuk sistemlerinin yaptırım gücünü artırmayı amaçlayan ilk özel uzmanlık aracı olma özelliğini taşımaktadır. Düzenleme, Avrupa Komisyonu ile AB üye ülkelerinin ulusal rekabet otoriteleri (NCA) ve Birleşik Krallık Rekabet ve Piyasalar Kurumu (CMA) arasındaki kurumsal diyaloğu resmileştirmektedir.

Anlaşmanın getirdiği en kritik yeniliklerden biri, CMA ile AB üye devletlerinin yerel rekabet mercileri arasında doğrudan ve hızlı bir iletişim ağının kurulmasıdır. Bu çerçeve, taraflara, karşı tarafın ekonomik çıkarlarını veya pazar dengelerini etkileyebilecek her türlü antitröst soruşturması veya şirket birleşmesi incelemesi hakkında karşılıklı bildirimde bulunma zorunluluğu getirmektedir. Ayrıca, aynı veya birbiriyle ilintili ticari faaliyetlerin incelenmesi sırasında, her iki tarafın da operasyonel verimliliği artırmak adına yaptırım süreçlerini koordine etmesine olanak tanınmaktadır.

Kapsam açısından bakıldığında, anlaşma temel olarak antitröst denetimi ve birleşme kontrollerine odaklanırken, Dijital Pazarlar Yasası (DMA) gibi daha spesifik sektörel düzenlemeleri açıkça kapsam dışı bırakmaktadır. Taraflar, kendi iç hukuk sistemlerinin bağımsızlığını korumayı tercih ederek, yasal normların tam bir uyumlaştırılmasından ziyade işlevsel bir iş birliğini benimsemiştir. Bilgi paylaşımı sürecinde gizlilik en üst düzeyde tutulmakta ve hassas ticari verilerin paylaşımı için ilgili şirketlerin rızası aranmaktadır. Ancak, Birleşik Krallık'ta Mayıs 2024'te Rekabet Yasası'nda yapılan bir düzenleme, belirli yasal şartlar altında bu anlaşma özelinde şirket onayı olmaksızın veri paylaşımına imkan tanımaktadır.

Bu yeni iş birliği modeli, kapsam ve derinlik açısından "birinci nesil" olarak adlandırılan eski tip anlaşmaların çok ötesine geçmektedir. Buna rağmen, Brexit öncesi dönemdeki otomatik iş birliği mekanizmalarını veya ortak soruşturma yetkilerini tam olarak geri getirmemektedir. Birleşik Krallık'ın daha önce benzer seviyede iş birliği protokollerini yalnızca ABD, Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda ile imzalamış olması, bu yeni anlaşmanın önemini bir kez daha ortaya koymaktadır. Mekanizmanın nihai hedefi, yetki alanı uyuşmazlıklarını minimize ederek tüketicilerin korunmasını ve piyasalardaki inovasyonun sürdürülebilirliğini sağlamaktır.