EU en Verenigd Koninkrijk bekrachtigen nieuwe samenwerkingsovereenkomst op het gebied van mededinging

De Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk hebben een belangrijke mijlpaal bereikt door een nieuw formeel kader vast te leggen voor hun samenwerking op het gebied van mededinging. Dit is vastgelegd in de zogenaamde Competition Cooperation Agreement, een document dat dient als een cruciale aanvulling op de bredere Handels- en Samenwerkingsovereenkomst (TCA) die de relatie tussen de twee machten na de Brexit reguleert. De technische consultaties voor deze specifieke overeenkomst werden al in oktober 2024 afgerond, waarna de Europese Commissie in mei 2025 haar goedkeuring gaf aan de voorstellen voor de officiële ondertekening ervan.

Op de huidige datum van 25 februari 2026 is de overeenkomst echter nog niet officieel van kracht. Het document wacht momenteel op de noodzakelijke ratificatie door zowel de Europese Unie als het Verenigd Koninkrijk. De algemene verwachting is dat de daadwerkelijke implementatie zal plaatsvinden in de eerste helft of rond het midden van 2026. Dit verdrag is het eerste gespecialiseerde instrument in het post-Brexit-tijdperk dat zich specifiek richt op het verbeteren van de rechtshandhaving binnen beide jurisdicties. Het formaliseert de structurele interactie tussen de Europese Commissie, de nationale mededingingsautoriteiten (NCA's) van de EU-lidstaten en de Britse Competition and Markets Authority (CMA).

Een kernaspect van de nieuwe overeenkomst is de creatie van een rechtstreeks communicatiekanaal tussen de Britse CMA en de afzonderlijke handhavingsinstanties van de EU-lidstaten. Volgens de richtlijnen in het document zijn beide partijen verplicht om elkaar wederzijds te informeren over de start van significante onderzoeken naar kartelvorming of fusies die de belangen van de andere partij kunnen beïnvloeden. Daarnaast is er voorzien in de mogelijkheid om handhavingsactiviteiten te coördineren wanneer deze betrekking hebben op identieke of nauw met elkaar verbonden commerciële activiteiten, mits beide partijen dit opportuun achten voor een efficiënte afhandeling.

De reikwijdte van de overeenkomst omvat zowel antitrustregulering als controle op fusies en overnames. Er is echter een duidelijke uitzondering gemaakt voor sectorale regelgeving, zoals de Digital Markets Act (DMA), die buiten het toepassingsgebied van dit verdrag valt. Het doel van het document is niet om de wetgeving van beide partijen substantieel te harmoniseren; de respectievelijke interne rechtssystemen blijven leidend. Wat betreft de bescherming van vertrouwelijke informatie zijn strikte regels opgesteld: in de regel is voorafgaande toestemming van de bronbedrijven vereist voordat gevoelige gegevens mogen worden gedeeld. Een belangrijke nuance hierbij is een amendement op de Britse Competition Act uit 2002, doorgevoerd in mei 2024, dat het delen van vertrouwelijke informatie voor de doeleinden van deze overeenkomst toestaat zonder directe toestemming van het bedrijf, mits dit strookt met de nationale wetgeving.

Hoewel deze nieuwe regeling qua inhoud de eerdere 'eerste generatie' samenwerkingsovereenkomsten overtreft, herstelt het niet het volledige niveau van integratie dat bestond vóór de Brexit. Zo is er geen sprake van automatische samenwerking of het gebruik van gezamenlijke onderzoeksinstrumenten. Voorheen had het Verenigd Koninkrijk vergelijkbare samenwerkingsverbanden, vaak via memoranda van overeenstemming, met landen zoals de Verenigde Staten, Canada, Australië en Nieuw-Zeeland. Het hoofddoel van dit nieuwe mechanisme is het voorkomen van juridische conflicten tussen jurisdicties en het ondersteunen van een krachtige handhaving van het mededingingsrecht, wat uiteindelijk de consumenten ten goede komt en innovatie binnen de markten stimuleert.