ABD Yüksek Mahkemesi, Yapay Zeka Tarafından Üretilen Eserlerin Telif Hakkını İncelemeyi Reddetti

Amerika Birleşik Devletleri Yüksek Mahkemesi, 2 Mart 2026 tarihinde, yapay zeka (YZ) tarafından otonom olarak üretilen görsel eserlerin ABD yasaları kapsamında telif hakkı korumasına tabi olup olamayacağına dair temyiz başvurusunu incelemeyi reddetti. Bu karar, yaratıcı eserlerin telif hakkı alabilmesi için zorunlu bir insan yaratıcısının bulunması gerektiği yönündeki mevcut hukuki gerekliliği kesinleştirdi.

Bilgisayar bilimcisi Stephen Thaler, kendi YZ teknolojisi olan "DABUS" tarafından bağımsız olarak yaratıldığı iddiasıyla "A Recent Entrance to Paradise" adlı görsel eser için telif hakkı koruması talep etmişti. Mahkemenin bu konuyu ele almayı reddetmesi, Thaler'ın bu özel davadaki tüm yasal yollarını tüketmesi anlamına geliyor. Thaler'ın hukuki mücadelesi, ABD Telif Hakkı Ofisi'nin 2022'de başvuruyu reddetmesiyle başlamış; bu ret, 2023'te bir federal yargıç ve 2025'te ABD Bölge Temyiz Mahkemesi tarafından onanmıştı. Bu kurumların ortak görüşü, telif hakkının temel gerekliliğinin "insan yazarlığı" olduğu yönündeydi.

Thaler'ın avukatları, Yüksek Mahkeme'nin davayı incelememesi durumunda, YZ'nın yaratıcı endüstrideki kritik büyüme yıllarında olumsuz bir etki yaratacağı uyarısında bulunmuştu. Buna karşın Adalet Bakanlığı, Telif Hakkı Kanunu'ndaki "yazar" teriminin bir makineyi değil, bir insanı ifade ettiğini savunarak yönetimin görüşünü yansıttı. Bu gelişme, YZ teknolojilerinin yaratıcı sektörlerde hızla yaygınlaştığı bir dönemde, fikri mülkiyet haklarının geleceği için önemli bir hukuki bariyer oluşturmaktadır.

Telif Hakkı Ofisi'nin daha önceki kararları, Midjourney gibi platformları kullanan sanatçıların başvurularını da reddetmişti; ancak bu sanatçılar, YZ'yı bir yardım aracı olarak kullandıklarını iddia etmişlerdi. Ofis, belirgin bir insan yaratıcı kontrolü gösteren YZ destekli eserlerin telif hakkıyla korunabileceği yönünde nüanslı bir duruş sergilerken, tamamen otonom YZ çıktılarının ABD telif hukuku çerçevesinde koruma alamayacağı yönünde netlik sağladı.

Stephen Thaler'ın bu girişimi sadece görsel sanat eseriyle sınırlı kalmadı; kendisi daha önce de DABUS'un yapay zeka tarafından üretilen buluşlarına ilişkin patent davasında Yüksek Mahkeme'nin benzer bir başvuruyu reddiyle karşılaşmıştı. Uluslararası alanda da Thaler, buluşları için Birleşik Krallık, Güney Afrika ve Avustralya gibi ülkelerde başvurularda bulundu. Birleşik Krallık Yüksek Mahkemesi gibi bazı merciler yasa gereği mucidin "gerçek kişi" olması gerektiği sonucuna varırken, Avustralya'da bir mahkeme YZ sisteminin mucit olarak isimlendirilmesine izin vermiş, ancak patent sahibi olamayacağına hükmetmişti.

Yüksek Mahkeme'nin 2 Mart 2026'daki kararı, ABD'de YZ'nın yaratıcılık alanındaki rolünü tanımlayan mevcut yasal yorumu pekiştirdi. Bu kesinlik, dijital içerik üretiminin hızla arttığı 2026 yılı itibarıyla, telif hakkı sahipliği konusundaki tartışmaların odağını, YZ'nın sadece bir araç mı yoksa bağımsız bir yaratıcı mı olduğu sorusundan, insan yaratıcı girdisinin ne ölçüde "özgün" kabul edileceği konusuna kaydırmaktadır.