Europese Centrale Bank maakt EUREP-reservemechanisme wereldwijd en permanent om internationale rol van de euro te versterken

De Europese Centrale Bank (ECB) heeft een ingrijpende koerswijziging aangekondigd door het tijdelijke EUREP-liquiditeitsmechanisme om te vormen tot een permanent en wereldwijd inzetbaar instrument. Tijdens de Veiligheidsconferentie van München op zaterdag 14 februari 2026 maakte ECB-president Christine Lagarde bekend dat dit vangnet niet langer beperkt zal blijven tot een selecte groep landen. Deze transformatie is een directe reactie op de toenemende geopolitieke spanningen en de groeiende onvoorspelbaarheid van het Amerikaanse economische beleid, waarbij de ECB de positie van de euro op het wereldtoneel wil verstevigen.

Het EUREP-mechanisme (Eurosystem repo facility for central banks) werd oorspronkelijk in het leven geroepen in juni 2020 als noodmaatregel tijdens de coronacrisis. Tot voor kort was de toegang beperkt tot slechts acht landen die direct aan de eurozone grenzen. Vanaf het derde kwartaal van 2026 zal dit echter veranderen: het loket wordt opengesteld voor alle buitenlandse centrale banken wereldwijd. Er gelden wel strikte voorwaarden; instellingen die betrokken zijn bij witwaspraktijken, terrorismefinanciering of die onderhevig zijn aan internationale sancties, blijven uitgesloten. Hiermee fungeert de ECB effectiever als 'lender of last resort' voor euro-liquiditeit in tijden van marktstress.

De vernieuwde structuur biedt centrale banken de mogelijkheid om in principe een permanent kredietlimiet te verkrijgen tot een omvang van 50 miljard euro. Deze stap vertoont sterke gelijkenissen met de FIMA-repo-faciliteit van de Amerikaanse Federal Reserve. Martin Kocher, lid van de directie van de ECB, benadrukte dat Europa zich moet voorbereiden op een grotere mondiale rol voor de euro, zeker nu het marktaandeel van de dollar onder druk staat. Volgens Lagarde voorkomt dit mechanisme bovendien paniekverkopen van staatsobligaties, wat essentieel is voor een stabiele overdracht van het monetaire beleid en het vertrouwen in de euro als beleggings- en handelsmunt.

Deze strategische zet maakt deel uit van een bredere Europese ambitie om nauwere banden aan te knopen met commerciële en politieke bondgenoten in de concurrentiestrijd met de Verenigde Staten en China. Hoewel de internationale status van de euro in 2024 stabiel bleef ondanks renteverlagingen, ziet de ECB het huidige klimaat als een unieke kans om te profiteren van het huidige 'mondiale moment'. Lagarde wees erop dat een sterkere euro niet alleen afhankelijk is van technische faciliteiten, maar ook van een solide geopolitieke basis en een verdere verdieping van de economische integratie binnen Europa.

Naast de uitbreiding van de doelgroep voert de ECB ook operationele wijzigingen door om de privacy van deelnemende banken te waarborgen. De publicatie van specifieke gegevens over het liquiditeitsgebruik per land wordt gestaakt; in plaats daarvan komen er wekelijkse geaggregeerde rapportages over de totale leningen. Deze discretie moet de drempel voor centrale banken verlagen om gebruik te maken van het mechanisme zonder direct hun specifieke liquiditeitsbehoefte aan de markt prijs te geven. Hiermee positioneert de ECB de euro als een aantrekkelijk en veerkrachtig alternatief in een steeds verder versnipperde wereldorde.