Ngân hàng Trung ương Châu Âu củng cố vị thế đồng Euro thông qua việc vĩnh viễn hóa cơ chế thanh khoản toàn cầu EUREP

Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) vừa công bố một bước đi chiến lược quan trọng khi quyết định toàn cầu hóa và duy trì vĩnh viễn cơ chế REPO của Hệ thống các Ngân hàng Trung ương (EUREP). Đây là một sự thay đổi đáng kể trong chính sách cung ứng thanh khoản của liên minh tiền tệ này. Quyết định được đưa ra vào thứ Bảy, ngày 14 tháng 2 năm 2026, tại Hội nghị An ninh Munich, nơi Chủ tịch ECB Christine Lagarde đã có bài phát biểu quan trọng. Động thái này chuyển đổi một công cụ vốn dĩ có giới hạn thành một nguồn dự trữ thanh khoản đồng Euro hoạt động thường trực trên quy mô toàn cầu, nhằm gia tăng sức mạnh cho đồng tiền chung trong bối cảnh bất ổn địa chính trị gia tăng và những dự báo khó lường về chính sách kinh tế của Hoa Kỳ.

Cơ chế EUREP ban đầu được thiết lập vào tháng 6 năm 2020 như một giải pháp ứng phó khẩn cấp với cuộc khủng hoảng COVID-19, và trước đó chỉ giới hạn cho tám quốc gia có biên giới với Khu vực đồng Euro. Tuy nhiên, kể từ quý III năm 2026, cơ chế này sẽ được mở rộng cho tất cả các ngân hàng trung ương nước ngoài, ngoại trừ những đơn vị vướng phải các hạn chế về uy tín liên quan đến rửa tiền, tài trợ khủng bố hoặc các lệnh trừng phạt quốc tế. Mục tiêu cốt lõi của ECB — duy trì sự ổn định giá cả trong khu vực — giờ đây được củng cố thêm bằng nỗ lực cung cấp cho các ngân hàng trung ương khả năng vay đồng Euro dựa trên các tài sản đảm bảo chất lượng cao, đóng vai trò là người cho vay cuối cùng trong những giai đoạn thị trường gặp áp lực lớn.

Cấu trúc mới của cơ chế này dự kiến sẽ cung cấp một hạn mức vay vốn vĩnh viễn với quy mô lên tới 50 tỷ Euro. Quyết định này tương đồng với các bước đi mà Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ (Fed) đã thực hiện thông qua cơ chế REPO FIMA của mình. Ông Martin Kocher, thành viên Ban điều hành ECB, lưu ý rằng châu Âu cần chuẩn bị cho việc gia tăng vai trò toàn cầu của đồng Euro khi tỷ trọng của đồng Đô la Mỹ trên thị trường có dấu hiệu sụt giảm, điều này đòi hỏi một sự nâng cấp toàn diện về kiến trúc tài chính. Chủ tịch Lagarde cũng nhấn mạnh rằng biện pháp này sẽ giúp ngăn chặn các đợt bán tháo trái phiếu chính phủ bằng đồng Euro, vốn có thể làm gián đoạn quá trình truyền dẫn chính sách tiền tệ, đồng thời tăng cường niềm tin vào đồng Euro như một công cụ đầu tư, vay nợ và thương mại quốc tế.

Bước ngoặt chiến lược này của ECB được xem là một phần của chiến lược châu Âu rộng lớn hơn nhằm thu hút các đồng minh chính trị và thương mại trong cuộc cạnh tranh với Hoa Kỳ và Trung Quốc trên trường quốc tế. Bà Lagarde chỉ ra rằng việc nâng cao vai trò quốc tế của đồng Euro đòi hỏi phải xây dựng một nền tảng địa chính trị bền vững và thúc đẩy hội nhập kinh tế sâu sắc hơn. Mặc dù vị thế quốc tế của đồng Euro vẫn duy trì ổn định trong năm 2024 bất chấp việc ECB cắt giảm lãi suất, việc mở rộng EUREP hiện nay là một hành động chủ động để tận dụng "thời điểm toàn cầu" hiện tại của đồng tiền này.

Trong khuôn khổ các thay đổi về mặt vận hành, ECB sẽ ngừng công bố dữ liệu về việc sử dụng thanh khoản của từng quốc gia cụ thể, thay vào đó chỉ cung cấp các báo cáo tổng hợp hàng tuần về các khoản vay. Theo cơ quan quản lý, quyết định này có thể làm tăng tính hấp dẫn của cơ chế đối với các ngân hàng trung ương tham gia bằng cách đảm bảo quyền riêng tư cao hơn về nhu cầu thanh khoản của họ. Như vậy, việc mở rộng EUREP được định vị như một công cụ tài chính và địa chính trị quan trọng, hướng tới việc nâng cao khả năng phục hồi và sức hút của đồng tiền chung châu Âu trong một trật tự thế giới đang ngày càng phân mảnh.