Starmer kondigt op de conferentie van München het einde van het Brexit-tijdperk aan en roept op tot diepere samenwerking met de EU

Op zaterdag 14 februari 2026 markeerde de Britse premier Keir Starmer een beslissend moment in het Britse buitenlandse beleid tijdens zijn toespraak op de Veiligheidsconferentie van München (MSC). In aanwezigheid van de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, gaf Starmer een duidelijk signaal af aan de internationale gemeenschap: "We zijn niet langer het Groot-Brittannië uit de jaren van de Brexit." Hiermee opende hij de deur voor het herstellen en verdiepen van de banden met de Europese Unie op het gebied van zowel defensie als handel.

Deze opmerkelijke koerswijziging vond plaats tijdens de 62e editie van de conferentie, die van 13 tot 15 februari 2026 werd gehouden. De agenda van de bijeenkomst weerspiegelde de grimmige mondiale realiteit, die in het Munich Security Report 2026 werd getypeerd als een fase van "bulldozerpolitiek". De kern van Starmers betoog was dat het Verenigd Koninkrijk isolationistische tendensen moet overwinnen om nationale veiligheid en economische groei te garanderen, ook al vraagt dit om lastige politieke compromissen in eigen land.

De premier riep tevens op tot een fundamentele herziening van de trans-Atlantische relaties. Hij pleitte voor een verschuiving van een "overmatige afhankelijkheid" van Washington naar een meer evenwichtige "wederzijdse afhankelijkheid" met de Verenigde Staten, die hij nog steeds als een onmisbare bondgenoot beschouwt. Deze oproep volgde op toenemende zorgen over de Amerikaanse koers, in het bijzonder na recente dreigementen richting NAVO-partner Denemarken. Starmer benadrukte dat Europa over meer eigen "hard power" moet beschikken en uitte kritiek op de huidige versnipperde defensie-inkopen. Hij vatte zijn visie samen met de woorden: "Er is geen Britse veiligheid zonder Europese veiligheid, en geen Europese veiligheid zonder Britse veiligheid."

De timing van deze politieke zet is strategisch gekozen, aangezien in 2026 de herziening van de Handels- en Samenwerkingsovereenkomst (TCA) tussen het VK en de EU op de agenda staat. De nieuwe koers volgt op het vastlopen van de onderhandelingen eind 2025 over Britse deelname aan het SAFE-fonds (Security Action for Europe) van 150 miljard euro. Het struikelblok was de financiële bijdrage: Brussel eiste 6,75 miljard euro, terwijl Londen niet verder wilde gaan dan 82 miljoen euro. Desondanks onderzoekt Starmer nu de oprichting van een Europees Defensiemechanisme (EDM) voor gezamenlijke financiering, een idee dat eerder werd gepromoot door de denktank Bruegel.

Om de Britse betrokkenheid bij de collectieve veiligheid kracht bij te zetten, kondigde de premier de inzet aan van een Britse Carrier Strike Group in het noordpoolgebied later dit jaar. Onder leiding van het vliegdekschip HMS Prince of Wales zal deze groep opereren naast Amerikaanse en Canadese eenheden, als direct antwoord op de dreiging van een herbewapend Rusland. De Duitse bondskanselier Friedrich Merz, die de conferentie bijwoonde, stemde in met de noodzaak van Europese solidariteit en benadrukte dat het begrip "Europeanen" nadrukkelijk inclusief het Verenigd Koninkrijk is.

Ursula von der Leyen deelde tijdens de conferentie mee dat de militaire uitgaven van de EU-landen in 2025 met bijna 80% zijn gestegen vergeleken met de periode voor het conflict in Oekraïne. Starmer concludeerde dat de weg naar voren ligt in intensievere samenwerking, waarbij hij stelde dat Europa "op eigen benen moet staan". Ondertussen blijft de steun aan Oekraïne en de bijbehorende veiligheidsgaranties het centrale thema van de diplomatieke gesprekken.