Avrupa Merkez Bankası, Euro'nun Uluslararası Rolünü Güçlendirmek İçin EUREP Rezerv Mekanizmasını Küresel ve Kalıcı Hale Getiriyor

Avrupa Merkez Bankası (AMB), likidite sağlama politikasında köklü bir değişikliğe giderek Euro Sistemi Repo Kolaylığı'nı (EUREP) hem küresel ölçeğe taşıma hem de kalıcı bir yapıya kavuşturma kararı aldı. 14 Şubat 2026 Cumartesi günü düzenlenen Münih Güvenlik Konferansı'nda konuşan AMB Başkanı Christine Lagarde tarafından duyurulan bu stratejik hamle, daha önce belirli sınırlarla kısıtlı olan bu aracı, euro cinsinden küresel ve daimi bir likidite rezervine dönüştürüyor. Bu adımın temel amacı, artan jeopolitik belirsizlikler ve ABD ekonomi politikalarındaki öngörülemezlik karşısında ortak para birimi euronun uluslararası arenadaki konumunu tahkim etmektir.

İlk olarak Haziran 2020'de COVID-19 krizine bir yanıt olarak hayata geçirilen EUREP mekanizması, başlangıçta yalnızca Euro Bölgesi'ne komşu olan sekiz ülke ile sınırlı tutulmuştu. Ancak 2026 yılının üçüncü çeyreğinden itibaren bu imkan, kara para aklama, terörizmin finansmanı veya uluslararası yaptırımlar gibi itibar kısıtlamalarına tabi olmayan tüm yabancı merkez bankalarının erişimine açılacak. AMB'nin birincil görevi olan Euro Bölgesi'nde fiyat istikrarını koruma hedefi, artık piyasa stresinin yaşandığı dönemlerde "son başvuru mercii" olarak hareket ederek, yüksek kaliteli teminatlar karşılığında tüm uygun merkez bankalarına euro borçlanma imkanı sağlama vizyonuyla destekleniyor.

Yeni düzenleme çerçevesinde, katılımcı kurumlara prensipte 50 milyar euroya kadar kalıcı bir borçlanma limiti sunulması öngörülüyor. Bu girişim, ABD Federal Rezerv Sistemi'nin (Fed) FIMA repo mekanizması aracılığıyla attığı benzer adımlarla paralellik gösteriyor. AMB Yönetim Kurulu Üyesi Martin Kocher, doların piyasadaki payının azalmasıyla birlikte Avrupa'nın euronun artan küresel rolüne hazırlıklı olması gerektiğini ve bunun finansal mimarinin güncellenmesini zorunlu kıldığını belirtti. Başkan Lagarde ise bu önlemin, para politikası aktarımını bozabilecek euro tahvillerindeki "yangın satışlarını" engelleyeceğini, yatırım, borçlanma ve ticaret aracı olarak euroya olan güveni pekiştireceğini vurguladı.

AMB'nin bu stratejik dönüşümü, Avrupa'nın ABD ve Çin ile küresel rekabetinde ticari ve siyasi müttefikler kazanmaya yönelik daha geniş kapsamlı bir stratejisinin parçası olarak değerlendiriliyor. Lagarde, euronun uluslararası etkisini artırmanın sağlam bir jeopolitik temel oluşturmayı ve ekonomik entegrasyonu derinleştirmeyi gerektirdiğine dikkat çekti. 2024 yılında AMB'nin faiz indirimlerine rağmen euronun uluslararası rolü istikrarlı kalmış olsa da, EUREP'in mevcut genişlemesi, euronun yakaladığı bu "küresel ivmeden" proaktif bir şekilde yararlanmayı hedefliyor.

Operasyonel değişiklikler kapsamında AMB, münferit ülkelerin likidite kullanımına ilişkin verileri yayınlamayı durduracak ve bunun yerine yalnızca haftalık toplam borçlanma rakamlarını paylaşacak. Düzenleyici kurum, bu kararın katılımcı merkez bankalarına likidite ihtiyaçları konusunda daha fazla operasyonel gizlilik sağlayarak mekanizmanın cazibesini artıracağına inanıyor. Sonuç olarak, EUREP'in genişletilmesi, parçalanan dünya düzeninde Avrupa'nın ortak para biriminin dayanıklılığını ve çekiciliğini artırmayı amaçlayan hem finansal hem de jeopolitik bir araç olarak konumlandırılıyor.