Vitamine D-suppletie Gekoppeld aan Vertraagde Biologische Veroudering en Verbeterde Cardiovasculaire Resultaten

Recent onderzoek uit 2025 wijst op een significant verband tussen de suppletie van vitamine D en het beïnvloeden van markeringen voor levensduur en ziektepreventie. Een analyse van de grootschalige VITAL-studie, een gerandomiseerd, dubbelblind, placebogecontroleerd onderzoek met bijna 26.000 mannen en vrouwen, toonde aan dat een dagelijkse inname van 2.000 Internationale Eenheden (IE) vitamine D3 correleerde met een minder snelle verkorting van telomeren in witte bloedcellen bij de deelnemers. Deze waargenomen beschermende werking op de telomeren, de beschermende kapjes aan de uiteinden van chromosomen, wordt geschat op een vertraging van de biologische veroudering met ongeveer drie jaar vergeleken met de placebogroep.

De onderzoekers, waaronder JoAnn Manson van Brigham and Women's Hospital, een oprichtend lid van het Mass General Brigham-zorgsysteem, merkten op dat VITAL de eerste grootschalige, langlopende gerandomiseerde proef is die aantoont dat vitamine D-supplementen de telomeerlengte beschermen. De telomeren, die bestaan uit herhalende DNA-sequenties, verkorten doorgaans bij elke celdeling; een proces dat geassocieerd wordt met veroudering en de ontwikkeling van aandoeningen zoals vasculaire dementie, diabetes type II en kanker. De VITAL-substudie, die de telomeerlengte van meer dan 900 deelnemers over een periode van vier jaar volgde, liet zien dat de vitamine D-groep gemiddeld 140 basenparen minder DNA verloor dan de placebogroep. Dit suggereert een mechanisme waarbij vitamine D mogelijk de activiteit van telomerase verhoogt of beschermt tegen DNA-schade, naast de reeds bekende ontstekingsremmende effecten.

Naast de effecten op cellulaire veroudering, is er consistent bewijs dat hogere vitamine D-spiegels in verband worden gebracht met een verminderd risico op colorectale kanker. Een analyse van de CALGB 80405-studie, gepresenteerd op het ASCO 2015 Symposium, toonde aan dat nieuw gediagnosticeerde patiënten met gemetastaseerde colorectale kanker en hogere vitamine D-niveaus significant betere resultaten behaalden na behandeling met chemotherapie en doelgerichte therapie. De mediane algehele overleving voor patiënten in het hoogste quintiel van vitamine D-niveaus was 32,6 maanden, vergeleken met 24,5 maanden voor degenen met de laagste niveaus, een verschil van 8,1 maanden in mediane overleving. Hoewel deze resultaten wijzen op een voordeel, benadrukken auteurs zoals Kimmie Ng van het Dana-Farber Cancer Institute dat het nog te vroeg is om vitamine D als een bewezen therapie voor colonkanker aan te bevelen.

Een ander cruciaal gebied is de cardiovasculaire gezondheid, zoals aangetoond in de TARGET-D-studie. Deelnemers die gepersonaliseerde doseringen vitamine D3 kregen om optimale bloedspiegels (gedefinieerd als 40-80 ng/mL) te bereiken, ervoeren een substantiële reductie van 52% in terugkerende hartaanvallen. [cite:bron in bronmateriaal] Opvallend was dat de meerderheid van deze patiënten hoge dagelijkse doses, soms boven de 5.000 IE/dag, nodig had om deze therapeutische streefwaarden te bereiken. [cite:bron in bronmateriaal] Onderzoek van de Ohio Universiteit suggereert dat vitamine D3 een sleutelrol speelt in het herstel van endotheelschade, wat verband houdt met aandoeningen als atherosclerose. Bovendien is voldoende vitamine D gekoppeld aan een betere bloeddrukregulatie en ontstekingsremmende effecten in de slagaders.

Ondanks de sterke bevindingen met betrekking tot veroudering en cardiovasculaire bescherming, waarschuwen deskundigen voor een universele aanbeveling voor suppletie. De algemene aanbevolen dagelijkse inname van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) ligt op 600 IE, terwijl Nederlandse bronnen vaak 10 microgram (400 IE) noemen voor de meeste volwassenen, en 20 microgram voor 70-plussers. De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) heeft een aanvaardbare bovengrens vastgesteld vanwege de mogelijke schadelijke gevolgen van een te hoge inname, die voor volwassenen op 100 microgram per dag ligt. De huidige data pleiten voor een gepersonaliseerde en onder toezicht staande suppletie, met name voor individuen met een hoog risico op specifieke aandoeningen, waarbij doseringen van 2.000 tot 4.000 IE per dag vaak nodig zijn om optimale bloedspiegels te bereiken bij volwassenen.