Grammarly đối mặt với vụ kiện vi phạm quyền công khai do trình biên tập văn phong bằng AI

Công ty Grammarly, nhà phát triển công cụ kiểm tra văn bản, đã trở thành bị đơn trong một vụ kiện tập thể được đệ trình lên Tòa án Quận phía Nam New York, Hoa Kỳ. Vụ kiện tập trung vào tính năng "Expert Review" (Đánh giá chuyên gia), vốn bị cáo buộc vi phạm luật về quyền công khai khi sử dụng phong cách của các tác giả nổi tiếng cho mục đích thương mại mà không có sự đồng ý của họ. Người khởi xướng vụ kiện là nhà báo điều tra Julia Angwin, người sáng lập The Markup và là chủ nhân giải Pulitzer năm 2003.

Tính năng "Expert Review" được triển khai vào tháng 8 năm 2025 cho người dùng gói Pro với mức phí 12 USD mỗi tháng, cung cấp các chỉnh sửa do AI tạo ra nhằm mô phỏng văn phong của những nhân vật như Stephen King và Neil deGrasse Tyson. Nguyên đơn Angwin khẳng định rằng một số lời khuyên được gán cho bà đã đi ngược lại các tiêu chuẩn nghề nghiệp và có nguy cơ gây hiểu lầm cho người dùng. Các luật sư của nguyên đơn từ hãng luật Peter Romer-Friedman Law PLLC đã trích dẫn luật bang New York về việc cấm sử dụng trái phép tên tuổi cá nhân cho mục đích thương mại, đồng thời tuyên bố nguyên tắc này cũng áp dụng cho các công ty công nghệ sử dụng AI.

Trước vụ kiện và những lời chỉ trích, Grammarly đã nhanh chóng vô hiệu hóa tính năng "Expert Review". Ông Shishir Mehrotra, Giám đốc điều hành của Superhuman Platform, Inc., đã lên tiếng xin lỗi và thừa nhận rằng "tác nhân AI có thể đã bóp méo giọng văn của họ", đồng thời thông báo về việc xem xét lại phương pháp tiếp cận của công ty. Tuy nhiên, ông Mehrotra cũng gọi các khiếu nại pháp lý là "vô căn cứ" và khẳng định công ty sẽ "quyết liệt tự vệ". Ban lãnh đạo công ty cũng lưu ý rằng tính năng này có tỷ lệ sử dụng thấp và vốn đã được lên kế hoạch gỡ bỏ để thiết kế lại từ trước khi vụ kiện xảy ra.

Tranh chấp pháp lý này chạm đến vấn đề cơ bản về việc áp dụng các học thuyết hiện hành về quyền công khai đối với việc khai thác thương mại danh tính nghề nghiệp bằng các công cụ AI tạo sinh. Vụ kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại vượt quá 5 triệu USD, với cáo buộc Superhuman Platform, Inc. đã làm giàu bất chính. Trong quá trình cung cấp bằng chứng, các nguyên đơn dự định yêu cầu Superhuman xác định danh tính tất cả những cá nhân có phong cách được tích hợp vào công cụ này để thông báo cho các thành viên tiềm năng của vụ kiện tập thể. Các nhân vật khác được nhắc đến trong vụ kiện bao gồm nhà vật lý thiên văn Neil deGrasse Tyson, nhà văn Stephen King và cố nhà thiên văn học Carl Sagan.

Cuộc xung đột pháp lý này không chỉ dừng lại ở phạm vi một sản phẩm cụ thể của Grammarly. Nhà báo Casey Newton của trang The Verge đã bày tỏ sự bất bình khi bị biến thành một trình biên tập AI mà không hề hay biết. Bà Anna Ganley, Giám đốc điều hành Hiệp hội Tác giả, chỉ ra rằng những tính năng như vậy cho thấy quá trình "đánh cắp và tái mục đích" kỹ năng của các tác giả cho AI tạo sinh, điều có thể dẫn đến sự xuất hiện của các nội dung kém chất lượng. Trong bối cảnh Grammarly đang phục vụ khoảng 40 triệu người dùng, sự phát triển của các công cụ tạo sinh đang buộc công ty này cũng như toàn ngành phải xem xét lại ranh giới của việc sử dụng lao động trí tuệ của người khác.