Moskova'dan Erivan'a Kritik Uyarı: AB Entegrasyonu ve Avrasya Ekonomik Birliği Üyeliği Bir Arada Yürütülemez

5 Şubat 2026 tarihinde Moskova'da gerçekleşen üst düzey diplomatik görüşmede, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile Ermenistan Parlamento Başkanı Alen Simonyan, Ermenistan'ın gelecekteki jeopolitik yönelimini masaya yatırdı. Bakan Lavrov, Erivan'ın Avrupa Birliği standartlarını ve normlarını benimseme arzusunun, Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) üyeliği ile "teknik olarak bağdaşmasının imkansız" olduğunu açıkça ifade etti. İki yapının temel işleyiş prensiplerinin birbirinden taban tabana zıt olduğunu vurgulayan Rus tarafı, bu uyarıya rağmen Ermeni halkının alacağı her türlü egemen karara saygı duyacaklarını teyit etti. Simonyan ise Erivan'ın şu aşamada AEB'den ayrılma niyetinde olmadığını ve her iki blokla da iş birliği yapabilecekleri karşılıklı yarar sağlayan bir formül bulunabileceğine inandıklarını belirtti.

Görüşme sırasında Lavrov, Ermeni yönetiminin Moskova ile bağlarını koruma isteğinin farkında olduklarını ancak Avrupalı ortakların bu duruma sıcak bakmadığını ve tam tersi yönde hareket ettiklerini dile getirdi. Parlamento Başkanı Simonyan, Rus kamuoyundaki yayınlarda yer alan "dostane olmayan" söylemlerin yarattığı gerginliğe dikkat çekerek, resmi düzeydeki güvencelere rağmen enformasyon alanında bir huzursuzluk olduğunu ifade etti. Lavrov, Brüksel'in post-Sovyet coğrafyasında uyguladığı "ya bizden yanasınız ya da onlardan" şeklindeki katı mantığın, ülkeleri zorunlu bir seçim yapmaya ittiğinin altını çizdi.

Ermenistan ile AB arasındaki ilişkiler, 2 Aralık 2025'te Brüksel'de imzalanan Stratejik Ortaklık Gündemi ile yeni bir boyuta taşınmıştı. Başbakan Nikol Paşinyan, daha önce dile getirdiği "siyasi riskten korunma" stratejisi kapsamında, "seçim kaçınılmaz olana dek" AEB üyesi kalarak AB yolunda ilerleyeceklerini belirtmişti. Paşinyan, nihai kararın Ermeni halkının özgür iradesiyle verileceğini vurgularken, Ermenistan'ın hiçbir zaman Rusya Federasyonu'nu hedef alan projelerde yer almayacağının sözünü vermişti.

Ekonomik iş birliği boyutunda ise Lavrov, 2015 yılında başlayan AEB üyeliğinin somut getirilerini verilerle sundu. Ermenistan'ın Gayri Safi Yurt İçi Hasılası'nın (GSYİH) 2015'teki 10,5 milyar dolar seviyesinden 2025 yılı itibarıyla 26 milyar dolara yükselerek 2,5 kat arttığını belirtti. On yıllık üyelik sürecinde ülke GSYİH'si %60 oranında büyürken, kişi başına düşen GSYİH %120 artışla üye ülkeler arasında rekor kırdı. Ermenistan'ın AEB ülkelerine ihracatı bu dönemde 13 kattan fazla artış gösterdi. Ayrıca, 2025 yılının ilk on bir ayında kaydedilen %8,3'lük ekonomik büyüme, %5,1 olarak öngörülen bütçe tahminlerini geride bıraktı.

Kafkasya Enstitüsü Müdür Yardımcısı ve siyasi analist Sergey Minasyan, mevcut jeopolitik baskıları daha geniş bir perspektiften değerlendiriyor. Minasyan'a göre, 2026 Şubat ayı itibarıyla devam eden Ukrayna'daki savaşın sonucu, Rusya'nın post-Sovyet coğrafyasındaki gelecekteki rolünü temelden belirleyecek. Bu bağlamda, AB standartlarına uyum sağlama gerekliliği ile AEB yükümlülükleri arasındaki diplomatik çıkmaz, nihai kararı ertelemeye çalışan Erivan'ın dış politikası için en büyük meydan okuma olmaya devam ediyor.