Kijów przedstawił 20-punktową podstawę porozumienia pokojowego: Oczekiwana odpowiedź Moskwy 24 grudnia

We wtorek, 23 grudnia 2025 roku, Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski zaprezentował mediom zrewidowaną strukturę ramową planu pokojowego, składającą się z dwudziestu punktów. Dokument ten jest efektem intensywnych rozmów prowadzonych ze Stanami Zjednoczonymi, w tym maratońskich spotkań w połowie grudnia, które miały miejsce między innymi na Florydzie. Amerykańscy wysłannicy mają przekazać projekt tego dokumentu przedstawicielowi Kremla w środę, 24 grudnia 2025 roku.

Zełenski określił ten dokument jako „bazowy”, podkreślając, że stanowi on istotną ewolucję w stosunku do wcześniejszej, 28-punktowej propozycji. Według oceny Kijowa, nowa wersja uwzględnia niemal 90% ukraińskich postulatów. Proces negocjacyjny, w którym ze strony USA uczestniczyli Steve Witkoff i Jared Kushner, a z Ukrainy Rustem Umerow i Andrij Hnatow, miał na celu sformalizowanie kroków prowadzących do zakończenia konfliktu, który rozpoczął się pełnoskalową inwazją Rosji w 2022 roku.

Najważniejsze założenia nowej struktury obejmują kwestię suwerenności Ukrainy (punkt pierwszy) oraz bezwarunkowe porozumienie o nieagresji (punkt drugi). Ten drugi element zakłada ustanowienie mechanizmu monitorowania linii styczności, wykorzystującego bezzałogowe obserwacje satelitarne. Kluczowym elementem są solidne gwarancje bezpieczeństwa, analogiczne do Artykułu 5 Traktatu Północnoatlantyckiego. Gwarantami tymi mają być Stany Zjednoczone, państwa NATO oraz europejskie kraje sygnatariusze.

W przypadku ponownej agresji ze strony Federacji Rosyjskiej, przewiduje się przywrócenie wszystkich globalnych sankcji oraz skoordynowaną odpowiedź militarną. Gwarancje te tracą moc, jeśli Ukraina zainicjuje nieprowokowany atak na terytorium Rosji. To jasny sygnał, że warunki bezpieczeństwa są dwustronnie wiążące.

W sferze obronności plan określa liczebność Sił Zbrojnych Ukrainy na 800 000 żołnierzy w czasie pokoju. Ukraina jednocześnie potwierdza swój bezatomowy status, zgodnie z postanowieniami Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej. Aby umożliwić legitymizację kompromisów terytorialnych, które wymagają zatwierdzenia w ogólnonarodowym referendum, niezbędne jest ustanowienie faktycznego reżimu zawieszenia broni trwającego co najmniej 60 dni. Plan zakłada również przeprowadzenie wyborów prezydenckich niebawem po wejściu w życie zawieszenia broni.

Nadal utrzymują się poważne rozbieżności dotyczące sporów terytorialnych w obwodzie donieckim oraz statusu Zaporoskiej Elektrowni Jądrowej (ZNPP). W odniesieniu do ZNPP, stanowisko USA zakłada wspólne zarządzanie z udziałem Ukrainy, USA i Rosji, co Zełenski uznał za „nie do końca realistyczne”. Projekt umowy precyzuje również wymóg wycofania wojsk rosyjskich z okupowanych części obwodów dniepropietrowskiego, mikołajowskiego, sumskiego i charkowskiego jako warunek wejścia porozumienia w życie.

Kwestie finansowania powojennej odbudowy mają być koordynowane przez Radę Pokojową, kierowaną przez administratora ds. dobrobytu, wyznaczonego przy udziale prezydenta Trumpa. Ukraina dąży do pozyskania 800 miliardów dolarów amerykańskich, co ma zostać osiągnięte poprzez połączenie kapitału akcyjnego, dotacji oraz wkładów sektora prywatnego. Powodzenie tej dyplomatycznej inicjatywy, mającej na celu uregulowanie konfliktu, zależy od reakcji Moskwy, której oczekuje się 25 grudnia 2025 roku. To będzie moment prawdy dla całego procesu.