Kiev'in 20 Maddelik Barış Temeli Açıklandı: Moskova'nın Cevabı 24 Aralık'ta Bekleniyor

Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, 23 Aralık 2025 Salı günü, gazetecilere revize edilmiş 20 maddelik barış planı çerçevesini sundu. Bu önemli belge, Aralık ortasında, özellikle de Florida'da gerçekleşen yoğun görüşmeler de dahil olmak üzere, Amerika Birleşik Devletleri ile yürütülen yoğun müzakerelerin bir neticesidir. Amerikalı elçilerin, bu taslak metni Kremlin temsilcisine 24 Aralık 2025 Çarşamba günü ulaştırması bekleniyor.

Zelenskiy, bu yeni belgeyi bir 'temel' olarak nitelendirerek, önceki 28 maddelik teklife kıyasla önemli bir ilerlemeyi temsil ettiğini belirtti. Kiev'in değerlendirmelerine göre, bu yeni çerçeve Ukrayna'nın taleplerinin neredeyse yüzde 90'ını içeriyor. ABD tarafında Steve Witkoff ve Jared Kushner'ın, Ukrayna tarafında ise Rüstem Ümerov ve Andriy Hnatov'un yer aldığı müzakere süreci, Rusya'nın 2022'deki tam ölçekli işgaliyle başlayan çatışmayı sona erdirme adımlarının resmileştirilmesini amaçladı.

Yeni çerçeve metninin can alıcı noktaları, Ukrayna'nın egemenliğini (birinci madde) ve koşulsuz bir saldırmazlık anlaşmasını (ikinci madde) kapsıyor. İkinci madde, insansız hava araçları ve uydu gözlemi kullanılarak temas hattının izlenmesi için bir mekanizma kurulmasını öngörüyor. En hayati unsur ise, Kuzey Atlantik Antlaşması'nın 5. Maddesi'ne benzer, ABD, NATO ülkeleri ve imza atan Avrupa devletleri tarafından sağlanacak sağlam güvenlik garantileridir.

Bu garantiler, Rusya'dan kaynaklanacak herhangi bir yeni saldırı durumunda tüm küresel yaptırımların yeniden yürürlüğe girmesini ve koordineli bir askeri yanıtı beraberinde getiriyor. Öte yandan, Ukrayna'nın Rusya Federasyonu topraklarına kışkırtılmamış bir saldırı başlatması halinde bu garantiler geçersiz hale gelecektir. Savunma cephesinde ise plan, barış zamanında Ukrayna Silahlı Kuvvetleri'nin sayısını 800.000 asker olarak belirliyor.

Ukrayna, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması uyarınca çekirdeksiz statüsünü teyit ediyor. Bölgesel uzlaşmaların yasallaşması için, ulusal referandumda onaylanması şartıyla, en az 60 gün süren gerçek bir ateşkesin sağlanması gerekiyor. Plan ayrıca, ateşkesin yürürlüğe girmesinden kısa bir süre sonra başkanlık seçimlerinin yapılmasını da içeriyor.

Donetsk bölgesindeki toprak anlaşmazlıkları ve Zaporijya Nükleer Santrali'nin (ZNPP) statüsü konusunda ise ciddi görüş ayrılıkları devam ediyor. ZNPP konusunda ABD'nin önerisi, Ukrayna, ABD ve Rusya'nın katılımıyla ortak yönetim şeklindedir; bu durum Zelenskiy tarafından 'pek gerçekçi değil' olarak değerlendirildi. Taslak ayrıca, anlaşmanın yürürlüğe girmesi için Rusya'nın birliklerini Dnipropetrovsk, Mıkolayiv, Sumi ve Harkov bölgelerinin işgal altındaki kısımlarından çekmesi şartını da kayıt altına alıyor.

Savaş sonrası yeniden yapılanmanın finansal boyutu, Başkan Trump'ın katılımıyla atanacak bir refah yöneticisinin liderliğindeki Barış Konseyi tarafından koordine edilecektir. Ukrayna, öz sermaye, hibe ve özel sektör katkılarının bir kombinasyonu yoluyla 800 milyar ABD Doları toplamayı hedefliyor. Çatışmayı sona erdirmeyi amaçlayan bu diplomatik girişimin başarısı, Moskova'nın vereceği tepkiye bağlıdır; bu tepkinin 25 Aralık 2025 tarihinde gelmesi beklenmektedir.