Reuzenschildpadden keren na twee eeuwen afwezigheid terug naar Floreana-eiland

De reuzenschildpadden van Floreana zijn na een afwezigheid van bijna tweehonderd jaar teruggekeerd naar hun oorspronkelijke leefgebied op het eiland Floreana in de Galapagoseilanden. De oorzaak van de verdwijning was de intensieve jacht door walvisvaarders, die de dieren als levende proviand gebruikten. Op 20 februari 2026 werd een belangrijke fase van het herstelproject ingeluid met de uitzetting van 158 juveniele schildpadden van de Floreana-lijn in de archipel van Ecuador.

Deze herintroductie vormt een cruciaal onderdeel van het grootschalige Floreana Ecologisch Restauratieproject, dat wordt beschouwd als een van de meest complexe hersteloperaties ooit uitgevoerd op een bewoond tropisch eiland. De oorspronkelijke Floreana-reuzenschildpad (Chelonoidis niger) verdween meer dan 150 jaar geleden. De wetenschappelijke inspanningen die leidden tot deze terugkeer begonnen met de ontdekking van nakomelingen met Floreana-genen op het naburige Isabela-eiland in 2008. Dit leidde tot de oprichting van een fokprogramma in gevangenschap in 2017, waarbij hybriden selectief werden gekruist om een populatie te creëren die genetisch nauw verwant is aan de uitgestorven ondersoort.

De vrijgelaten juvenielen, die nu tussen de 8 en 13 jaar oud zijn, werden nauwlettend gevolgd totdat zij de veilige grootte voor uitzetting bereikten. Het project wordt geleid door het Galapagos Nationaal Park Directoraat (GNPD) en de Galapagos Biosecurity Agency (ABG), met medewerking van onder andere de Charles Darwin Foundation en Island Conservation. De ecologische rol van de schildpadden is fundamenteel; zij functioneren als 'ecosysteem-ingenieurs' en sleutelsoorten. Hun aanwezigheid zal essentiële processen hervatten, zoals het verspreiden van zaden en het beïnvloeden van vegetatiegroei door hun loopgedrag, processen die bijna 200 jaar stil hebben gelegen.

Voordat de schildpadden konden terugkeren, was een omvangrijk programma voor de uitroeiing van invasieve soorten noodzakelijk, waarbij in 2023 de meeste ratten en verwilderde katten van het eiland werden verwijderd. De totale restauratie van het eiland, inclusief de herintroductie van twaalf andere lokaal uitgestorven diersoorten, zoals de Floreana spotlijster en de Galápagos racer, is gepland voor voltooiing rond 2027. De inspanningen op Floreana weerspiegelen een bredere context van behoud in de archipel, waar de populatie van de Española-schildpad dankzij een fokprogramma is gegroeid van 15 naar ongeveer 1000 exemplaren.

De Galapagoseilanden, die sinds 1835 door Charles Darwin werden bezocht, kampten historisch met een drastische daling van de schildpadpopulatie, van een geschatte 250.000 in de 16e eeuw naar slechts 14.000 in 1970, wat leidde tot de verarming van de wetlands. De reintroductie van de schildpadden, die tot 250 kilogram kunnen wegen en meer dan 100 jaar oud kunnen worden, markeert een significante stap in het herstel van de unieke biodiversiteit van de archipel, die sinds 1978 op de UNESCO-werelderfgoedlijst staat. De lokale gemeenschap van ongeveer 140 tot 160 inwoners is nauw betrokken bij het project, aangezien de restauratie ook gericht is op het verbeteren van de landbouwproductie en het toerisme.