Eerste Woordenboek Oude Keltische Talen Samengesteld door Academici van Aberystwyth

Taalkundigen aan de Universiteit van Aberystwyth hebben de basis gelegd voor het eerste alomvattende woordenboek dat de volledige bekende woordenschat van de Keltische talen omvat, gesproken in Groot-Brittannië en Ierland tussen 325 v.Chr. en 500 n.Chr. Dit driejarensproject ontving een onderzoekssubsidie van £300.000 van de Leverhulme Trust en heeft als doel meer dan 1.000 oude Keltische termen uit voorheen verspreide bronnen te consolideren.

Dr. Simon Rodway, Senior Docent bij het Departement Welsh en Keltische Studies en leider van het onderzoek, stelt dat deze samenvoeging een diepgaand inzicht biedt in het taalkundige landschap aan de dageraad van de historische periode. Het onderzoek is van belang voor taalkundigen, maar ook voor historici, archeologen en archeogenetici, aangezien het de taalkundige structuur blootlegt van een periode waaruit weinig direct bewijs is overgeleverd.

De onderzoeksmethodologie is sterk gebaseerd op de analyse van Ogham-inscripties, het oude Keltische schrift dat voornamelijk in Ierland wordt aangetroffen en gekenmerkt wordt door inkepingen langs een centrale 'stamlijn'. Er zijn ongeveer 400 Ogham-stenen bekend, waarvan de vroegste betrouwbaar gedateerd zijn in de 4e eeuw n.Chr. Deze inscripties, die voornamelijk Primitief Iers weergeven, dateren doorgaans uit de 5e en 6e eeuw en bevatten veelal persoonlijke namen. De concentratie van deze stenen is het hoogst in de Ierse provincie Munster, met name in de graafschappen Kerry en Cork, die samen 60% van alle Ierse Ogham-stenen herbergen.

De bronnen die voor het woordenboek zijn geraadpleegd, omvatten deze Ogham-stenen, Keltische persoonlijke en tribale namen zoals vastgelegd door Griekse en Romeinse schrijvers, en inscripties uit het Romeinse Groot-Brittannië. De vermelding van Keltische namen door klassieke auteurs zoals Julius Caesar vormt een cruciaal, zij het fragmentarisch, bewijs voor de nu uitgestorven Continentale Keltische talen. Het project zal tevens de evolutie van de moderne Keltische talen, waaronder Welsh, Irish, Scottish Gaelic, Breton, Cornish en Manx, onderzoeken.

De beoogde eindproducten van het project omvatten zowel gedrukte als online versies, met als doel de toegang tot deze taalkundige gegevens te standaardiseren. De inspanningen van het departement van Aberystwyth versterken de positie van de universiteit als een centrum voor Keltische studies door de analyse van overeenkomsten, zoals het gedeelde woord voor 'zee': *môr* in het Welsh en *muir* in het Oud-Iers, wat terugkomt in oude Britse namen als Moridunum ('Carmarthen').