Hoàn thành Từ điển Toàn diện Ngôn ngữ Celt Cổ (325 TCN–500 CN) do Đại học Aberystwyth Biên soạn

Chỉnh sửa bởi: Vera Mo

Các nhà ngôn ngữ học tại Đại học Aberystwyth đã hoàn tất việc biên soạn dữ liệu nền tảng cho bộ từ điển toàn diện đầu tiên bao quát mọi từ ngữ được biết đến của các ngôn ngữ Celt từng được sử dụng trên khắp nước Anh và Ireland trong giai đoạn từ năm 325 trước Công nguyên đến năm 500 sau Công nguyên. Dự án kéo dài ba năm này đã nhận được sự hỗ trợ tài chính trị giá 300.000 bảng Anh từ Quỹ Nghiên cứu Leverhulme Trust và hợp nhất hơn 1.000 thuật ngữ Celt cổ từ các nguồn tài liệu trước đây bị phân tán.

Tiến sĩ Simon Rodway, Giảng viên Cao cấp Khoa Nghiên cứu Tiếng Wales và Celtic, đồng thời là trưởng dự án, nhận định rằng sự thống nhất này mang lại cái nhìn sâu sắc vô giá về bối cảnh ngôn ngữ học vào buổi bình minh của thời kỳ lịch sử. Các ngôn ngữ Celt, một nhánh của ngữ hệ Ấn-Âu, từng phổ biến rộng khắp châu Âu, nhưng ngày nay chủ yếu tồn tại ở tây bắc châu Âu, bao gồm Ireland, Scotland, Wales và Bretagne.

Nghiên cứu đã tích hợp dữ liệu từ các bản khắc chữ Ogham, hệ thống chữ viết cổ của người Celt chủ yếu được tìm thấy ở Ireland, đặc trưng bởi các đường khía và vạch dọc theo một đường 'thân' trung tâm. Ước tính có khoảng 400 phiến đá Ogham còn tồn tại, với di tích được xác định niên đại chắc chắn sớm nhất có từ thế kỷ thứ 4 sau Công nguyên. Hệ thống chữ viết Ogham này được cho là đã được tạo ra ở Ireland cổ đại, có lẽ là trong thế kỷ thứ 4 sau Công nguyên, dựa trên phiên bản tiếng Ireland Cổ nhất, tức tiếng Ireland Nguyên thủy.

Các nguồn tài liệu được phân tích bao gồm các phiến đá Ogham này, các tên cá nhân và bộ lạc Celt được các nhà văn Hy Lạp và La Mã ghi lại, cùng với các bản khắc từ thời La Mã ở Anh. Việc người Celt không để lại nhiều văn tự khiến phần lớn kiến thức về họ ngày nay phải dựa vào các ghi chép của người La Mã và Hy Lạp. Các nhà nghiên cứu cũng xem xét các tên bộ lạc được ghi nhận bởi các tác giả cổ điển, ví dụ như Strabo đã ghi nhận cuộc gặp giữa người Celt và Alexander Đại đế vào năm 335 trước Công nguyên tại Balkan.

Dự án này còn xem xét sự tiến hóa của các ngôn ngữ Celt hiện đại, truy tìm các gốc từ chung như từ chỉ 'biển' (*môr* trong tiếng Wales, *muir* trong tiếng Ireland Cổ). Các ngôn ngữ Celt được chia thành hai nhánh chính: Celt Lục địa (hiện đã tuyệt chủng) và Celt Hải đảo, bao gồm P-Celtic (Brythonic) và Q-Celtic (Goidelic). Tiếng Wales là ngôn ngữ Celt duy nhất không bị UNESCO phân loại là 'bị đe dọa' trong số các ngôn ngữ hiện đại.

Kết quả đầu ra dự kiến bao gồm các phiên bản in và trực tuyến, với mục tiêu dân chủ hóa quyền truy cập và có khả năng thúc đẩy các ứng dụng dịch thuật chữ Ogham. Một số học giả, như Carney và MacNeill, cho rằng Ogham được tạo ra như một bảng chữ cái mật mã, nhằm che giấu ý nghĩa khỏi những người viết bằng bảng chữ cái Latinh. Việc đưa Ogham vào Tiêu chuẩn Unicode diễn ra vào tháng 9 năm 1999 với việc phát hành phiên bản 3.0, hỗ trợ hiển thị hệ thống ký tự này.

24 Lượt xem

Nguồn

  • offnews.bg

  • Aberystwyth University

  • Nation.Cymru

  • The Guardian

  • Ancient Origins: News

  • Aberystwyth Research Portal

Bạn có phát hiện lỗi hoặc sai sót không?Chúng tôi sẽ xem xét ý kiến của bạn càng sớm càng tốt.