Google Ra Mắt Giao Thức Thương Mại Phổ Quát (UCP) Chuẩn Hóa Mua Sắm Dựa Trên AI

Vào đầu tháng 1 năm 2026, gã khổng lồ công nghệ Google đã chính thức giới thiệu Giao Thức Thương Mại Phổ Quát (Universal Commerce Protocol - UCP). Đây là một tiêu chuẩn mã nguồn mở được thiết kế nhằm hiện thực hóa khái niệm giao dịch thương mại dựa trên tác nhân AI (agentic commerce). Sáng kiến này đặt mục tiêu xóa bỏ rào cản kỹ thuật giữa các trợ lý AI và hệ thống bán lẻ, thiết lập một ngôn ngữ kỹ thuật thống nhất, cho phép các tác nhân AI tự động xử lý toàn bộ hành trình mua sắm, từ khâu khám phá sản phẩm cho đến khi hoàn tất thanh toán.

Ngôn Ngữ Thống Nhất Cho Ngành Bán Lẻ

UCP không phải là sản phẩm đơn lẻ mà là kết quả hợp tác chặt chẽ với một liên minh các tên tuổi lớn trong ngành bán lẻ. Các đối tác chủ chốt bao gồm Shopify, Etsy, Wayfair, Target, và Walmart. Thay vì buộc các nhà bán lẻ phải xây dựng các tích hợp tùy chỉnh riêng biệt cho từng nền tảng AI, giao thức này cung cấp một phương thức tiêu chuẩn hóa để các nhà bán buôn kết nối hệ thống hậu cần (backend) của họ với các giao diện đàm thoại của AI.

Các trụ cột kỹ thuật cốt lõi của giao thức này bao gồm những điểm đáng chú ý sau:

• Tính Chính Xác Thời Gian Thực: Các tác nhân AI giờ đây có thể truy vấn trực tiếp dữ liệu tồn kho, mức giá thay đổi linh hoạt và thời gian giao hàng dự kiến từ cơ sở dữ liệu của nhà bán lẻ mà không cần qua trung gian.
• Quyền Sở Hữu Của Nhà Bán Lẻ: Dù giao dịch được khởi xướng thông qua giao diện AI, nhà bán lẻ vẫn giữ vai trò là Người Chịu Trách Nhiệm về Giao Dịch (Merchant of Record). Điều này đảm bảo họ duy trì mối quan hệ trực tiếp với khách hàng và chịu trách nhiệm về khâu thực hiện đơn hàng.

Thanh Toán Trực Tiếp Trong Chế Độ AI

Một ứng dụng nổi bật của UCP là tính năng Thanh Toán Trực Tiếp (Native Checkout) đang được triển khai dần trên ứng dụng Gemini và trong “Chế độ AI” của Google Tìm Kiếm, áp dụng cho các danh mục sản phẩm đủ điều kiện tại Hoa Kỳ.

• Giao Dịch Liền Mạch: Người dùng có thể tiến hành mua hàng ngay trong giao diện trò chuyện, sử dụng thông tin thanh toán và địa chỉ giao hàng đã được lưu trữ an toàn trong Google Wallet.
• Mở Rộng Phương Thức Thanh Toán: Mặc dù giai đoạn đầu tập trung vào Google Wallet, dự kiến hỗ trợ cho PayPal sẽ được bổ sung trong những tháng tiếp theo, mở rộng sự tiện lợi cho người tiêu dùng.

Tác Nhân Kinh Doanh Thương Hiệu và Ưu Đãi Trực Tiếp

Song song với việc ra mắt UCP, Google cũng giới thiệu các công cụ mới nhằm giúp các nhà bán lẻ tương tác với người mua sắm một cách cá nhân hóa hơn, đúng như câu nói “khách hàng là thượng đế”.

• Tác Nhân Kinh Doanh (Business Agent): Đây là một trợ lý bán hàng ảo mang thương hiệu riêng, cho phép các nhà bán lẻ giao tiếp với người mua sắm bằng giọng điệu thương hiệu của chính họ ngay trên các bề mặt AI của Google. Các đối tác ban đầu bao gồm Lowe’s, Michaels, Poshmark, và Reebok.
• Ưu Đãi Trực Tiếp: Một chương trình thử nghiệm quảng cáo mới trong Chế độ AI cho phép nhà bán lẻ hiển thị các chiết khấu độc quyền, mang tính ngữ cảnh cao—ví dụ như “miễn phí vận chuyển” hoặc “mua một tặng một”—khi AI xác định được ý định mua hàng mạnh mẽ trong cuộc hội thoại.

Lộ Trình Phát Triển Tương Lai

Mặc dù đợt triển khai ban đầu tập trung hoàn toàn vào thị trường Hoa Kỳ, Google và các đối tác đã công bố lộ trình chi tiết cho nửa cuối năm 2026. Đây là một bước đi chiến lược để mở rộng phạm vi ảnh hưởng của UCP.

• Mở Rộng Toàn Cầu: Có kế hoạch đưa các tính năng mua sắm hỗ trợ bởi UCP sang các thị trường quốc tế.
• Năng Lực Nâng Cao: Các bản cập nhật trong tương lai dự kiến sẽ tích hợp sâu hơn các chương trình khách hàng thân thiết và xử lý các giao dịch phức tạp, đa mặt hàng.
• Đào Tạo AI Tùy Chỉnh: Về lâu dài, các nhà bán lẻ sẽ có khả năng tự đào tạo các Tác Nhân Kinh Doanh của mình dựa trên dữ liệu độc quyền và những hiểu biết sâu sắc để cung cấp lời khuyên chuyên biệt hơn cho khách hàng.