Các Quốc Gia Tăng Cường Quy Định Chống Lại Thực Phẩm Siêu Chế Biến

Cảnh báo về thực phẩm siêu chế biến (UPF) đang gia tăng trên phạm vi toàn cầu, liên quan đến sự gia tăng của nhiều bệnh lý nghiêm trọng, bao gồm béo phì, tiểu đường type 2, ung thư và tử vong sớm. Theo phân loại NOVA, các sản phẩm này là mặt hàng công nghiệp chứa chủ yếu đường, muối, chất béo bão hòa cùng các chất phụ gia như chất bảo quản và hương liệu nhân tạo, thường đã mất đi nhiều đặc tính của thực phẩm nguyên bản. Sự phổ biến rộng rãi của UPF, chiếm hơn 50% lượng calo tiêu thụ hàng ngày tại các quốc gia như Hoa Kỳ và Vương quốc Anh, đã thúc đẩy các cơ quan quản lý thực hiện các biện pháp quyết liệt nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Vương quốc Anh đã đi tiên phong trong việc áp dụng các biện pháp hạn chế nghiêm ngặt, có hiệu lực từ ngày 5 tháng 1 năm 2026, bao gồm việc cấm quảng cáo thực phẩm không lành mạnh trực tuyến và giới hạn quảng cáo trên truyền hình trước 9 giờ tối. Động thái này được thiết kế để loại bỏ hàng tỷ calo dư thừa khỏi chế độ ăn của trẻ em hàng năm, hướng tới việc thúc đẩy các lựa chọn thực phẩm lành mạnh hơn. Trong bối cảnh này, các nhà khoa học, bao gồm Giáo sư Carlos Monteiro người Brazil, người đã đặt ra thuật ngữ UPF khoảng 15 năm trước, khẳng định rằng các tín hiệu cảnh báo về tác động tiêu cực là đủ mạnh để các chính phủ phải can thiệp ngay lập tức.

Tại Hoa Kỳ, sự thay đổi trong chính sách dinh dưỡng liên bang được thể hiện qua Hướng dẫn Chế độ Ăn uống giai đoạn 2025-2030, do Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) và Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ (HHS) ban hành. Các hướng dẫn này, vốn là cơ sở tham chiếu cho các chương trình phúc lợi công cộng như bữa ăn học đường, đã đưa ra khuyến nghị rõ ràng về việc giới hạn các mặt hàng chế biến cao. Bộ trưởng HHS Robert F. Kennedy tuyên bố hướng dẫn mới của Mỹ là “tuyên chiến với đường bổ sung”, khuyến nghị trẻ em dưới bốn tuổi không được tiêu thụ đường bổ sung. Chính quyền Mỹ cũng thúc đẩy tăng lượng protein lên 1,2-1,6g/kg trọng lượng cơ thể/ngày và ưu tiên sữa nguyên kem, đảo ngược khuyến nghị chọn sản phẩm ít béo đã tồn tại hàng thập kỷ.

Sự gia tăng nhận thức về mối nguy hại của UPF đã thúc đẩy các cơ quan quản lý trên toàn thế giới tăng tốc hành động điều chỉnh. Một đánh giá hệ thống trên tạp chí The Lancet, xem xét 104 nghiên cứu dài hạn, đã chỉ ra mối liên hệ đáng kể giữa việc tiêu thụ UPF với 12 tình trạng sức khỏe khác nhau, bao gồm trầm cảm. Mặc dù dữ liệu từ CDC cho thấy mức tiêu thụ UPF tại Mỹ đang có xu hướng giảm nhẹ trong giai đoạn 2021-2023, quốc gia này vẫn nằm trong nhóm tiêu thụ cao nhất thế giới, cùng với Vương quốc Anh. Các chuyên gia y tế nhấn mạnh rằng, bên cạnh các quy định của chính phủ, việc giáo dục dinh dưỡng và minh bạch thông tin trên nhãn sản phẩm là chìa khóa để thay đổi hành vi tiêu dùng lâu dài, đồng thời cảnh báo về mối liên quan giữa các thành phần như chất tạo ngọt nhân tạo và chất nhũ hóa với rối loạn chuyển hóa và sức khỏe đường ruột.