Điều chỉnh Hàng năm Vị trí Cực Nam Địa lý tại Trạm Amundsen-Scott Do Sự Trôi Dạt Của Băng Hà

Vào ngày 1 tháng 1 năm 2026, một buổi lễ thường niên đã được tổ chức tại Trạm Amundsen-Scott, nằm sâu trong trung tâm lục địa Nam Cực, nhằm mục đích thiết lập lại cột mốc đánh dấu Cực Nam Địa lý. Thủ tục này là vô cùng cần thiết để bù đắp cho sự dịch chuyển liên tục của dải băng khổng lồ nơi đặt cơ sở nghiên cứu của Hoa Kỳ này. Khối băng khổng lồ, tọa lạc ở độ cao 2835 mét so với mực nước biển, đang trôi dạt về phía Biển Weddell với tốc độ ước tính khoảng 10 mét mỗi năm.

Sự kiện di dời cột mốc mang tính biểu tượng này, được tiến hành đều đặn kể từ năm 1959, minh họa rõ nét tính năng động của lớp băng bao phủ hành tinh, ngay cả tại điểm giao nhau của trục quay Trái Đất. Trạm Amundsen-Scott, được Quỹ Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ (NSF) quản lý trong khuôn khổ Chương trình Nam Cực của Hoa Kỳ (USAP), giữ vị thế là trung tâm nghiên cứu hoạt động quanh năm ở cực nam. Sau khi nghi lễ kết thúc, cột mốc của năm trước, thường là một trụ cột được chạm khắc đặc biệt, sẽ được nhổ bỏ và cất giữ cẩn thận trong một tủ kính bên trong khu phức hợp để lưu giữ lịch sử khoa học.

Cấu trúc hiện đại của trạm được đưa vào sử dụng năm 2008, thay thế cho mái vòm trắc địa cũ nhằm tăng cường khả năng chống chịu sự tích tụ tuyết và các điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Nhu cầu hiệu chỉnh hàng năm này nhấn mạnh một thực tế quan trọng: mặc dù Cực Nam Địa lý là một điểm cố định được xác định bởi trục quay, nhưng nó lại nằm trên một khối băng di chuyển chậm chạp. Điều quan trọng cần lưu ý là quy trình này hoàn toàn không liên quan đến sự dịch chuyển của Cực Nam Từ tính. Cực Từ tính, trái ngược với Cực Địa lý, là một thực thể di động, đang trôi dạt theo hướng Tây Bắc với tốc độ khoảng 55 km mỗi năm.

Cực Nam Địa lý, được định nghĩa là 90° vĩ độ Nam và 0° kinh độ, đóng vai trò là điểm tham chiếu cơ bản cho công tác lập bản đồ toàn cầu. Các phép đo bằng GPS, được thực hiện từ năm 1991, đã xác nhận tốc độ trôi dạt của băng hà với độ chính xác đáng kinh ngạc là 9,98 ± 0,01 mét mỗi năm. Các nghiên cứu tiến hành tại Trạm Amundsen-Scott bao quát nhiều lĩnh vực như thiên văn học, nghiên cứu băng hà và khoa học khí quyển, tận dụng lợi thế về độ tinh khiết của không khí và sự vắng mặt của ô nhiễm ánh sáng. Trạm được thành lập vào tháng 11 năm 1956 trong Chiến dịch “Deep Freeze” nhân dịp Năm Địa vật lý Quốc tế, và được đặt theo tên của Roald Amundsen và Robert Scott, những người đã chinh phục Cực Nam vào năm 1911.

Vào mùa đông, khoảng 50 nhân sự ở lại trạm, con số này tăng lên tới 150 người vào mùa hè, đòi hỏi một hệ thống hậu cần phức tạp, bao gồm việc vận chuyển hàng không hàng năm từ Căn cứ McMurdo. Việc thay đổi cột mốc hàng năm này, thường đi kèm với nghi thức chuyển giao lá cờ Hoa Kỳ từ vị trí cũ sang vị trí mới, là một nghi thức quan trọng đối với đội ngũ nhân viên làm việc trong điều kiện có sáu tháng đêm cực và sáu tháng ngày cực. Toàn bộ hoạt động tại điểm cực nam của hành tinh này thể hiện sự tương tác không ngừng nghỉ giữa khát vọng khám phá khoa học và những lực lượng tự nhiên cơ bản chi phối Trái Đất.