Đoàn thám hiểm quốc tế phát hiện hòn đảo đá chưa từng được biết đến tại biển Weddell

Vào tháng 2 năm 2026, một nhóm nghiên cứu khoa học quốc tế làm việc trên tàu phá băng Polarstern của Đức đã tạo nên một dấu ấn lịch sử với khám phá địa lý quan trọng tại vùng biển Weddell. Trong khuôn khổ sứ mệnh Nghiên cứu Dòng chảy Mùa hè Biển Weddell (SWOS), đoàn thám hiểm đã tình cờ phát hiện ra một thực thể địa lý mới trong khi đang tìm nơi ẩn náu trước những diễn biến thời tiết khắc nghiệt. Ban đầu, các thành viên thủy thủ đoàn đã nhầm tưởng cấu trúc đá này là một tảng băng trôi bị bám bẩn bởi trầm tích. Tuy nhiên, những quan sát kỹ lưỡng sau đó cho thấy đây là một hòn đảo thực thụ, nhô cao khoảng 16 mét so với mặt nước, với chiều dài ước tính 130 mét và chiều rộng khoảng 50 mét. Khám phá này mang ý nghĩa chiến lược vì biển Weddell là khu vực trọng yếu đối với hệ thống khí hậu và hải văn toàn cầu, dù việc nghiên cứu tại đây luôn đối mặt với nhiều rào cản do điều kiện băng giá phức tạp.

Để xác thực sự tồn tại của dải đất này, các chuyên gia đã tiến hành lập bản đồ chi tiết bằng cách sử dụng thiết bị bay không người lái và hệ thống máy đo tiếng vang đa tia hiện đại. Trước đây, trên các hải đồ hàng hải quốc tế, khu vực này vốn được đánh dấu là vùng nguy hiểm chưa được khảo sát, với vị trí dự đoán của vật thể bị lệch khoảng một hải lý so với tọa độ thực tế. Simon Dreutter, một chuyên gia dày dạn kinh nghiệm về lập bản đồ dưới nước thuộc Viện Alfred Wegener (AWI), chính là người đã nhận ra vẻ ngoài khác thường của đối tượng mà ban đầu họ cho là băng trôi, từ đó mở đường cho phát hiện chấn động này. Hòn đảo hiện vẫn chưa có tên gọi chính thức, nhưng thông tin về nó sẽ sớm được cập nhật vào các bản đồ hàng hải và hệ thống dữ liệu toàn cầu để đảm bảo an toàn cho các tàu thuyền qua lại.

Chuyến thám hiểm SWOS, được khởi xướng từ đầu tháng 2 năm 2026, tập trung vào việc phân tích nguyên nhân dẫn đến sự sụt giảm nghiêm trọng của lớp băng biển mùa hè ở phía tây bắc biển Weddell, một hiện tượng đã được ghi nhận liên tục kể từ năm 2017. Các nhà khoa học giả định rằng sự ấm lên của các dòng nước bề mặt là tác nhân chính gây ra tình trạng này. Tàu Polarstern, biểu tượng của chương trình nghiên cứu địa cực Đức, đã xuất phát từ Punta Arenas thuộc Chile để thực hiện nhiệm vụ. Con tàu này được trang bị tới chín phòng thí nghiệm chuyên sâu, có khả năng vận hành bền bỉ ở mức nhiệt độ cực thấp xuống tới -50°C và có thể phá vỡ các lớp băng dày đến 2 mét. Đội ngũ nghiên cứu đã nỗ lực thu thập một lượng dữ liệu khổng lồ trải dài từ đáy đại dương cho đến tầng khí quyển dọc theo dốc lục địa phía tây bắc.

Về mặt lịch sử, biển Weddell luôn là một thách thức lớn đối với công tác hàng hải do sự hiện diện của các lớp băng biển dày đặc, biến động không ngừng và những tảng băng trôi khổng lồ. Khác với Bắc Cực, nơi diện tích băng bao phủ vào mùa hè đã giảm đáng kể khoảng 12% mỗi thập kỷ tính từ năm 1979, băng ở Nam Cực từ lâu được giới khoa học coi là có độ ổn định cao hơn. Tuy nhiên, những thay đổi bất thường mà đội ngũ AWI vừa ghi nhận đã khẳng định tính cấp thiết của các sứ mệnh như SWOS trong việc thấu hiểu động lực chuyển đổi của hệ sinh thái tại khu vực này. Việc tìm thấy một hòn đảo chưa từng xuất hiện trên bản đồ là minh chứng rõ nét cho thấy đại dương phía Nam vẫn còn ẩn chứa quá nhiều điều bí ẩn mà con người chưa khám phá hết, bất chấp sự hỗ trợ của các công nghệ tiên tiến nhất.

Đoàn thám hiểm với sự góp mặt của 93 chuyên gia quốc tế dự kiến sẽ kết thúc lộ trình nghiên cứu vào ngày 9 tháng 4 năm 2026, với điểm dừng chân cuối cùng tại quần đảo Falkland (Malvinas). Bên cạnh việc khám phá thực thể địa lý mới, các hoạt động trên tàu Polarstern còn tập trung vào việc đo đạc độ dày của băng, phân tích các khối nước và theo dõi sự luân chuyển của các dòng dưỡng chất cũng như carbon xuống tầng biển sâu. Những dữ liệu quý giá thu thập được từ chuyến đi này không chỉ làm phong phú thêm kho tàng kiến thức về địa chất và bản đồ học mà còn giúp các nhà khoa học dự báo chính xác hơn về tương lai của môi trường địa cực trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu đang diễn ra mạnh mẽ.