Avrupa Komisyonu, Yeni Göç Paktı Kapsamında Beş Yıllık Stratejisini Duyurdu: Vize ve Sınır Yönetiminde Yeni Dönem

29 Ocak 2026 tarihinde Avrupa Komisyonu, göç ve iltica yönetimine dair güncellenmiş beş yıllık stratejisini kamuoyuna duyurdu. Bu stratejik hamle, Nisan ve Mayıs 2024 döneminde resmiyet kazanan revize edilmiş AB Göç ve İltica Paktı'nın tam kapsamlı uygulama aşamasına geçişiyle aynı döneme denk getirildi. Yeni yol haritası, Avrupa Birliği'nin göç yönetimini modernize etme ve üye devletler arasındaki koordinasyonu artırma hedefini taşıyor.

Yeni strateji, Paktın temel felsefesine uygun olarak göç süreçlerine ivme kazandırmayı, esnekliği artırmayı ve bu alandaki yönetim mekanizmalarını sağlamlaştırmayı hedefliyor. Belirlenen temel öncelikler arasında Avrupa Birliği'nin dış sınırlarının korunmasına yönelik güvenlik önlemlerinin ciddi şekilde artırılması ve sığınma talebinde bulunan bireyler için operasyonel süreçlerin hızlandırılması yer alıyor. Tam kapasiteyle yürürlüğe giren revize edilmiş Pakt, 2015 yılından bu yana üye devletlerin üzerinde hissettiği yoğun göç baskısına karşı daha dayanıklı bir sistem kurmayı amaçlıyor. Toplam on yasal düzenlemeden oluşan bu paket, üye ülkeler arasındaki dayanışma prensibi ile sorumluluğun adil paylaşımı arasında bir denge kurma çabasını temsil ediyor.

Paktın en önemli yapı taşlarından biri, dış sınırlarda gerçekleştirilecek olan ve güncellenmiş Eurodac veri tabanı üzerinden kimlik tespiti ile güvenlik taramalarını içeren zorunlu prosedürlerdir. Bunun yanı sıra düzenleme, "güvenli menşe ülke" statüsündeki ülkelerin vatandaşlarından gelen başvuruların hızla değerlendirilmesine ve bu taleplerin reddedilme süreçlerinin kolaylaştırılmasına olanak tanıyor. AB, dış ilişkiler boyutunu güçlendirerek düzensiz göç akışlarını kontrol altına almak amacıyla kaynak ve transit ülkelerle olan iş birliğini derinleştirmeyi planlıyor. Avrupa Birliği Konseyi tarafından onaylanan ve hızlandırılmış prosedürlerin uygulanacağı güvenli menşe ülkeler listesinde Bangladeş, Kolombiya, Mısır, Hindistan, Kosova, Fas ve Tunus yer alıyor.

Komisyon tarafından sunulan strateji; göç diplomasisi, sınır kontrollerinin güçlendirilmesi, adil bir iltica sisteminin tesisi ve geri gönderme ile geri kabul süreçlerinin etkinleştirilmesi gibi altı ana öncelik üzerine inşa edilmiştir. Vize politikaları çerçevesinde ise Avrupa Komisyonu, beş yılı aşan sürelerle çok girişli vize verilmesi imkanlarını genişletmeyi ve yüksek nitelikli uzmanların vize başvurularına öncelik tanınması için ek kaynaklar tahsis etmeyi hedefliyor. Bu yeni düzenlemelerin operasyonel desteğini sağlamak üzere Avrupa Sınır ve Sahil Güvenlik Ajansı (Frontex) çatısı altında özel bir vize destek birimi kurulması öngörülüyor.

Haziran 2026 itibarıyla tam olarak hayata geçirilmesi planlanan bu önlemler, hızlandırılmış süreçleri ve AB tarafından güvenli addedilen üçüncü ülkelere sınır dışı edilme seçeneklerini de içeriyor. Avrupa Komisyonu, sığınmacılar için temel bir hak olan "geri göndermeme" (non-refoulement) ilkesinin korunacağını belirtse de, güvenli üçüncü ülke kavramı çerçevesinde başvurusu reddedilen ve bu karara itiraz eden kişilerin, temyiz süreci boyunca AB topraklarında kalma hakkının otomatik olarak garanti edilmeyebileceğini not ediyor. Paktın ve bu yeni stratejinin kabulü, Avrupa Birliği'nin kriz odaklı anlık tepkilerden ziyade, daha öngörülebilir ve sistemli bir göç yönetimine geçiş yapma kararlılığını gösteriyor.