Komisja Europejska przedstawia nową strategię migracyjną i wizową w związku z wdrożeniem Paktu UE

W dniu 29 stycznia 2026 roku Komisja Europejska zaprezentowała nową, pięcioletnią strategię w obszarze migracji oraz polityki azylowej. Publikacja tego dokumentu zbiegła się z wejściem w decydującą fazę wdrażania zreformowanego Paktu o migracji i azylu, który został oficjalnie przyjęty przez instytucje unijne na przełomie kwietnia i maja 2024 roku.

Nowa strategia, oparta na fundamentach Paktu, stawia sobie za cel zwiększenie dynamiki i elastyczności procesów migracyjnych, a także wzmocnienie ogólnego zarządzania tą kluczową sferą polityki europejskiej. Główne kierunki działań przewidują istotne uszczelnienie granic zewnętrznych Unii Europejskiej oraz wdrożenie sprawniejszych procedur dla osób ubiegających się o ochronę międzynarodową.

Zrewidowany Pakt, który obecnie znajduje zastosowanie w pełnym wymiarze, tworzy ramy dla bardziej stabilnego systemu zarządzania przepływami ludności. Jest to bezpośrednia odpowiedź na wyzwania i presję migracyjną, z którą państwa członkowskie UE mierzą się nieprzerwanie od 2015 roku. Cały pakiet legislacyjny, obejmujący dziesięć odrębnych aktów prawnych, ma na celu znalezienie złotego środka między solidarnością państw członkowskich a sprawiedliwym podziałem obowiązków.

Kluczowym filarem nowych regulacji są obligatoryjne procedury screeningu przeprowadzane na granicach zewnętrznych Wspólnoty. Obejmują one weryfikację tożsamości oraz rygorystyczne kontrole bezpieczeństwa, wspierane przez zmodernizowaną bazę danych Eurodac. Dodatkowo Pakt wprowadza mechanizm przyspieszonego rozpatrywania wniosków składanych przez obywateli państw uznanych za bezpieczne kraje pochodzenia, co znacząco ułatwi odrzucanie nieuzasadnionych roszczeń.

W ramach wzmacniania zewnętrznego wymiaru polityki, Unia Europejska planuje pogłębienie współpracy z krajami pochodzenia oraz tranzytu, aby skutecznie przeciwdziałać nielegalnym ruchom migracyjnym. Rada Unii Europejskiej zatwierdziła już wspólny wykaz bezpiecznych państw pochodzenia, na którym znalazły się: Bangladesz, Kolumbia, Egipt, Indie, Kosowo, Maroko oraz Tunezja. Pozwala to na stosowanie wobec ich obywateli procedur w trybie uproszczonym i przyspieszonym.

Strategia przedstawiona przez Komisję szczegółowo definiuje sześć priorytetowych obszarów działań. Należą do nich: dyplomacja migracyjna, wzmocnienie kontroli granicznej, budowa sprawiedliwego systemu azylowego, a także intensyfikacja środków dotyczących powrotów i readmisji migrantów. W kontekście polityki wizowej Komisja Europejska zamierza przeanalizować możliwość wydawania wiz wielokrotnego wjazdu o terminie ważności przekraczającym pięć lat.

Ponadto planowane jest przeznaczenie dodatkowych zasobów na priorytetową obsługę wniosków wizowych od wysoko wykwalifikowanych specjalistów, co ma wspierać europejski rynek pracy. Aby zapewnić odpowiednie wsparcie techniczne dla tych działań, w strukturach Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex) zostanie powołany specjalistyczny oddział zajmujący się wsparciem wizowym.

Wdrożenie tych kompleksowych rozwiązań, w tym przyspieszonych procedur oraz możliwości deportacji do bezpiecznych krajów trzecich, ma rozpocząć się w czerwcu 2026 roku. Komisja Europejska zapewnia przy tym, że fundamentalna zasada non-refoulement pozostaje nienaruszona. Warto jednak zaznaczyć, że wnioskodawca odwołujący się od decyzji odmownej opartej na koncepcji bezpiecznego kraju trzeciego może nie otrzymać automatycznego prawa do przebywania na terytorium UE w trakcie trwania procesu apelacyjnego. Nowy system ma ostatecznie zastąpić doraźne reagowanie na kryzysy przewidywalnym i spójnym mechanizmem zarządzania.