Berlin'deki Ukrayna-ABD Görüşmeleri Güvenlik Garantileri ve NATO Hedefinde İlerleme Sağladı

Almanya'nın başkenti Berlin'de, 15 Aralık 2025 Pazartesi günü, Ukrayna krizine son verecek bir barış planı müzakerelerinde önemli bir aşamaya ulaşıldı. ABD ve Ukrayna delegasyonlarının yoğun çabalarıyla, 2025 yılı sonuna kadar çatışmaları bitirme hedefi doğrultusunda ilerleme kaydedildi. Görüşmeler, 14 Aralık Pazar günü beş saati aşan bir oturumun ardından Pazartesi günü de devam etti ve odak noktası, ABD'nin önerdiği 20 maddelik barış planı oldu.

Diplomatik sürecin en dikkat çekici gelişmesi, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin, NATO üyeliği hedefinden vazgeçme yönünde bir taviz sinyali vermesi oldu. Zelenskiy, bu adımın Ukrayna tarafından atılmış büyük bir uzlaşma olduğunu belirterek, bunun karşılığında ABD, Kanada ve Japonya gibi müttefiklerden NATO'nun 5. Maddesi'ne benzer, yasal olarak bağlayıcı ikili güvenlik garantileri talep etti. Bu politika değişikliği, Kiev'in 2019'da anayasaya koyduğu stratejik hedeften önemli bir sapmayı temsil ediyor; ancak Zelenskiy, bu garantiler sağlanırsa NATO'ya katılma talebinden vazgeçileceğini açıkça ifade etti.

Görüşmelerde, dondurulmuş Rus Merkez Bankası varlıklarının Ukrayna'nın yeniden inşası için kullanılması konusunda da ilerleme kaydedildi. Ancak, Ukrayna'nın mevcut ön cephe hatlarına göre bir ateşkesi kabul etme konusundaki istekliliği, toprak tavizleri meselesi nedeniyle hâlâ büyük bir çıkmaz olarak duruyor. Ukraynalı kamuoyu verilerine göre, halkın yüzde 72'si güvenlik garantileriyle mevcut cephe hattında durumu donduracak bir planı onaylamaya hazır olduğunu gösterirken, yüzde 75'i net güvenlik garantisi olmaksızın toprak kaybını reddediyor.

Berlin'deki müzakerelere, Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ev sahipliği yaparken, ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve eski Başkan Donald Trump'ın damadı Jared Kushner, ABD heyetine liderlik etti. Görüşmelerin ikinci gününde, Polonya Başbakanı Donald Tusk, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, Hollanda Başbakanı Dick Schoof, Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ve İsveç Başbakanı Ulf Kristersson gibi çok sayıda Avrupa lideri ile NATO ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in katılımıyla genişletilmiş bir zirve gerçekleştirildi. Bu zirvede, Avrupa liderleri, ABD'nin desteğiyle Avrupa öncülüğünde bir 'Gönüllüler Koalisyonu' çerçevesinde 'Çok Uluslu Ukrayna Gücü' kurulması taahhüdünde bulundu. Bu yeni askeri yapı, ateşkes sonrası dönemde Ukrayna silahlı kuvvetlerinin yeniden yapılandırılmasına, hava ve deniz sahası güvenliğinin sağlanmasına ve potansiyel olarak Ukrayna içinde operasyonlara destek olmayı amaçlıyor.

ABD Özel Temsilcisi Witkoff, Pazar günkü görüşmelerin ardından sosyal medya platformu X üzerinden 'büyük ilerleme' ve 'yoğun tartışma' duyurusu yaparken, Şansölye Merz, teklifi 'gerçekten dikkat çekici' ve 'gerçek bir barış sürecine yönelik önemli bir adım' olarak nitelendirdi. Öte yandan, Rusya'dan gelen tepkiler temkinliydi; Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov, ciddi barış kararlarını memnuniyetle karşıladıklarını ancak 'zaman kazanmaya yönelik hilelerden' kaçınılması uyarısında bulundu. Bu müzakereler, Rusya'nın 2022'de başlattığı işgalin dördüncü kışına girilirken, Ukrayna'nın stratejik yönünü değiştiren bir dönüm noktasını işaret ediyor.

Görüşmelerin hukuki boyutu da önem taşıyor; ABD'li yetkililer, nihai bir anlaşma durumunda güvenlik garantilerinin ABD Senatosu'na sunulacağını belirtti, ancak bu garantilerin sınırlı bir süre için olacağı da eklendi. Bu süreç, işgalin temel nedenlerinden biri olan NATO'nun doğuya genişlemesi konusundaki Rus taleplerini dolaylı olarak ele alırken, toprak bütünlüğü konusundaki anlaşmazlıklar gerilimi sürdürüyor. Öte yandan, 14-15 Aralık 2025 gecesi Novorossiysk'te bir Rus Kilo sınıfı denizaltısına yapılan İHA saldırısı gibi askeri gelişmeler de müzakerelerin gölgesinde devam etti.