Curiosity Mars Gezgini, LED Aydınlatma ile 'Nevado Sahama' Sondaj Deliğinin Nadir Bir Gece Görüntüsünü Yakaladı

NASA'nın emektar Mars gezgini Curiosity, Kızıl Gezegen'in yüzeyinden büyüleyici ve son derece detaylı bir gece görüntüsü elde ederek bilim dünyasında büyük bir heyecan uyandırdı. Mars El Merceği Görüntüleyici (MAHLI) kamerasında bulunan entegre LED aydınlatma sistemini kullanan araç, Ocak 2026'da kamuoyuyla paylaşılan bu özel çekimi başarıyla gerçekleştirdi. 6 Aralık 2025 tarihinde, yani görevin Gale Krateri'ndeki 4740. Mars gününde (Sol) kaydedilen bu görüntü, 'Nevado Sahama' adı verilen gayriresmi sondaj deliğine odaklanıyor. Ana ışık kaynağı MAHLI'nin LED'leri tarafından sağlanırken, birincil görüntüleme işlemi roverın direğinde konumlandırılmış olan Mast Kamera (Mastcam) aracılığıyla tamamlandı.

Görev bilimcileri, geçmişte de MAHLI LED'lerini gün ışığında derin gölgede kalan alanları, özellikle de sondaj deliklerinin iç kısımlarını detaylıca incelemek için kullanmışlardı. Ancak bu gece çekim tekniğinin uzun bir aradan sonra yeniden canlandırılması, 13 Kasım 2025'te (Sol 4718) açılan 'Nevado Sahama' hedefinin duvarlarının analiz için yeterince pürüzsüz olduğunun fark edilmesiyle mümkün oldu. Daha önceki sondaj metodolojilerindeki teknik değişiklikler, delik duvarlarının çok sert ve pürüzlü kalmasına neden olmuş, bu durum gece aydınlatma yönteminin bilimsel verimliliğini kısıtlayarak uygulamanın geçici olarak durdurulmasına yol açmıştı. Bu tekniğin tekrar devreye alınması, bilim insanlarının jeolojik katmanları daha net ayırt etmesine ve Mars toprağının kimyasal bileşimini çok daha hassas bir şekilde tanımlamasına olanak tanıyor.

Söz konusu sondaj operasyonu, Mars yörüngesinden bakıldığında devasa ve karmaşık örümcek ağlarını andıran 'boxwork' (kutu yapısı) oluşumlarıyla bilinen bir bölgede yürütüldü. Bu yapılar, aşınmış boşluklarla birbirinden ayrılan dirençli mineral sırtlarından oluşan geometrik bir ağ sistemidir. Bilim insanları için bu oluşumlar kritik bir öneme sahiptir; çünkü antik kayaların içinden geçen mineralize sıvıların varlığına dair somut kanıtlar sunarlar. Bu durum, bölgenin geçmişte organik molekülleri korumaya ve barındırmaya uygun, potansiyel olarak yaşanabilir bir çevreye sahip olduğunun güçlü bir göstergesi olarak kabul edilmektedir.

Curiosity misyonunun operasyonel yönetimi, NASA'nın Mars Keşif Programı çerçevesinde Pasadena, Kaliforniya'daki Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü (Caltech) tarafından idare edilen Jet İtki Laboratuvarı (JPL) tarafından sürdürülmektedir. Mastcam ve MAHLI gibi kritik görüntüleme cihazları ise Malin Space Science Systems (MSSS) tarafından geliştirilmiş olup halen bu kurum tarafından işletilmektedir. MAHLI kamerası, tam karanlıkta çalışmak veya floresan görüntüleme yapmak amacıyla beyaz ışık ve uzun dalga boylu ultraviyole (UV) LED'lerle donatılmıştır. Sol 4740'taki çekim sırasında, cihazın Grup 1 ve Grup 2 beyaz ışık LED'leri aktif olarak kullanılırken, UV LED'ler kapalı tutulmuştur. 'Nevado Sahama' sondajı, aynı zamanda Mars'ta Örnek Analizi (SAM) cihazı ile organik bileşiklerin tespiti için yürütülen kapsamlı numune toplama sürecinin bir parçasını oluşturmaktadır.

Proje Müdür Yardımcısı Abigail Fraeman, önceki örneklerde karşılaşılan duvar kararsızlıkları ve yapısal bozukluklar nedeniyle bir süredir sondaj deliklerinde gece aydınlatmalı çekim yapmadıklarını ifade etti. 'Nevado Sahama' üzerindeki çalışmalar kapsamında (Sol 4731–4742), M34 geniş açılı kamera ve Mastcam 100 mm telefoto lens kullanılarak son derece yüksek çözünürlüklü, 360 derecelik bir stereo mozaik görüntü de oluşturuldu. Ağustos 2012'den bu yana Gale Krateri'ndeki Sharp Dağı (Aeolis Mons) eteklerinde keşiflerini sürdüren Curiosity, gezegenin sulu geçmişine dair yeni kanıtlar peşinde koşuyor. Bu bağlamda, gece aydınlatmalı bu son çekim, bölgedeki jeolojik materyallerin stratigrafisi ve morfolojik yapısı hakkında paha biçilmez veriler sağlayan stratejik bir adım olarak nitelendiriliyor.