Küçük Yıldızların Etrafındaki Devler: TESS, Erken Tip M-Cücelerin Yörüngesinde Sıcak Satürnler ve Bir Süper Jüpiter Keşfetti

Düzenleyen: Alex Khohlov

Galaksimizin en yaygın üyeleri olan minik kırmızı yıldızlar, bir anda yepyeni bir ışık altında görülmeye başlandı. TESS uydusundan gelen verileri inceleyen gökbilimciler, erken tip M-cüce yıldızların yörüngesinde üç sıcak Satürn ve bir süper Jüpiter olmak üzere tam dört gaz devi tespit etti. Bu keşif, mütevazı yıldızların bu denli ağır sıklet gezegenler oluşturacak kadar malzemeye sahip olmadığını varsayan yerleşik kanıları kökten sarsıyor.

Erken tip M-cüceler; kırmızı cüceler arasında nispeten sıcak ve küçük olan, Güneş'ten daha sönük parlasalar da inanılmaz derecede uzun yaşayan yıldızlardır. Burada bulunan sıcak Satürnlerin, atmosferlerinin yıldız sıcaklığından dolayı kaynamadığı veya buz gibi bir boşlukta donmadığı mesafelerde yer aldığı görüldü. Yeni keşfedilen dünyalardan biri bizim Jüpiter'imizden belirgin şekilde daha ağırken, yörüngesi ise kalın bir gaz tabakasını muhafaza etmesine olanak tanıyor. TESS bu gezegenleri, tıpkı minik birer gölge gibi yıldız diskinin önünden düzenli olarak geçerken ışıkta yarattıkları karakteristik azalmalar sayesinde yakaladı.

Bilim ekibi, binlerce gözlemlenen yıldız arasındaki sinyalleri titizlikle süzerek bulgularını ek ölçümlerle doğruladı. Görünen o ki bu gezegenler, eski modellerin öngördüğünden farklı davranan bir protoplanet diskinde şekillendi. Eskiden düşük kütleli yıldızların disklerinin, devasa çekirdekler oluşturup üzerlerine kalın gaz katmanları eklemek için çok yetersiz olduğu düşünülürdü.

Bu keşif, gezegen oluşumuna dair tüm tabloyu değiştiriyor. Galaksimizin en sıradan yıldızlarının etrafında bile gaz devleri kolayca oluşabiliyorsa, bu durum yığılma sürecinin sandığımızdan çok daha esnek olduğu anlamına gelir. M-cüce yıldızların tüm yıldızların yaklaşık dörtte üçünü oluşturduğu düşünülürse, bu tür sistemlerin sayısı tahmin edilenden çok daha fazla olabilir. Ortaya çıkan kesin sonuç ise şu: Küçük yıldızların büyük komşular yetiştirmeyi nasıl başardığını açıklayabilmek için teorilerimizin ciddi bir revizyona ihtiyacı var.

Dikkat çekici bir diğer nokta ise, bu dünyaların ılıman sıcaklıklarının metan bulutlarından olası rüzgar ve siklonlara kadar karmaşık atmosferik kimyasal reaksiyonlara izin vermesidir. Gelecekte yapılacak spektral gözlemler, bu atmosferlerin derinliklerine bakmamıza ve bileşimlerini anlamamıza yardımcı olacaktır. Elde edilecek bu veriler, karşılaştırmalı gezegen bilimciler için gerçek bir hediye olacak ve Galaksimizdeki tipik gezegen ailelerinin neye benzediği konusunda ipuçları sunacaktır.

Her yeni keşif bize bildiğimiz yıldızlara samimi bir hayranlıkla bakmayı ve aramaya devam etmeyi öğretiyor; çünkü evren bizi şaşırtmaya her zaman hazır.

5 Görüntülenme

Kaynaklar

  • Searching for GEMS: Three warm Saturns and a super-Jupiter orbiting four early M-dwarfs

Bu konuyla ilgili daha fazla makale okuyun:

Bir hata veya yanlışlık buldunuz mu?Yorumlarınızı en kısa sürede değerlendireceğiz.