Rząd Lecornu przetrwał próbę odwołania po zastosowaniu art. 49.3 w celu uchwalenia budżetu na 2026 rok

20 stycznia 2026 roku mniejszościowy rząd Francji, pod przewodnictwem premiera Sébastiena Lecornu, zdecydował się na odważny i kontrowersyjny krok, uruchamiając artykuł 49.3 Konstytucji w celu siłowego przeforsowania dochodowej części budżetu państwa na rok 2026. Decyzja ta zapadła w atmosferze głębokiego kryzysu parlamentarnego, będącego wynikiem wielomiesięcznych sporów i całkowitego braku porozumienia między obozem rządzącym a opozycją pod koniec 2025 roku. Brak uchwalonego planu finansowego zmusił władze do korzystania z nadzwyczajnego, tymczasowego prawa, które opierało się na parametrach fiskalnych z roku poprzedniego. Takie rozwiązanie pozwalało jedynie na pokrywanie najbardziej krytycznych wydatków państwowych od początku stycznia, co w dłuższej perspektywie groziło paraliżem najważniejszych instytucji publicznych i destabilizacją gospodarki.

Premier Lecornu, który we wcześniejszych wystąpieniach publicznych wielokrotnie deklarował chęć unikania tak radykalnych narzędzi konstytucyjnych, uzasadnił swoje obecne działanie wyższą koniecznością państwową. W swoim przemówieniu podkreślił, że priorytetem rządu jest zapobieżenie chaosowi finansowemu, który mógłby podważyć wiarygodność Francji na arenie międzynarodowej oraz na rynkach kapitałowych. Jednocześnie szef rządu oskarżył partie opozycyjne o stosowanie systematycznej obstrukcji i przedkładanie interesów partyjnych nad dobro kraju. Zastosowanie artykułu 49.3, choć pozwala na przyjęcie ustawy bez formalnego głosowania w Zgromadzeniu Narodowym, niesie ze sobą ogromne ryzyko polityczne, gdyż automatycznie uruchamia procedurę wotum nieufności. W odpowiedzi na ten ruch, opozycja natychmiast złożyła dwie rezolucje: jedną autorstwa prawicowego Zjednoczenia Narodowego pod przywództwem Marine Le Pen, a drugą przygotowaną przez szeroki blok lewicy, Zielonych oraz komunistów.

Decydujące starcie w parlamencie nastąpiło 23 stycznia 2026 roku, kiedy to posłowie Zgromadzenia Narodowego przystąpili do głosowania nad zgłoszonymi wnioskami o odwołanie rządu. Atmosfera w izbie była niezwykle napięta, a wynik do ostatniej chwili pozostawał niepewny dla obserwatorów sceny politycznej. Rezolucja wniesiona przez koalicję sił lewicowych zdołała zmobilizować 269 deputowanych, co jednak okazało się niewystarczające do obalenia gabinetu. Do osiągnięcia wymaganej większości bezwzględnej, wynoszącej 288 głosów, zabrakło zaledwie 19 głosów, co pokazało, jak blisko upadku był obecny rząd. Z kolei wniosek sformułowany przez stronę prawicową poparło 142 parlamentarzystów. Dzięki takiemu układowi sił, rząd Sébastiena Lecornu, działający w ścisłym porozumieniu z prezydentem Emmanuelem Macronem, zdołał zachować swoje pełnomocnictwa i uniknąć dymisji, co pozwoliło na kontynuację prac nad ustawą budżetową.

Kluczowym czynnikiem, który zadecydował o przetrwaniu gabinetu, była postawa Partii Socjalistycznej (PS), która w ostatniej chwili zdecydowała się nie popierać wniosku o wotum nieufności. Lider socjalistów, Olivier Faure, wyjaśnił opinii publicznej, że ich poparcie dla stabilności rządu było uwarunkowane przyjęciem konkretnych postulatów społecznych, które mają chronić najuboższych obywateli. W wyniku intensywnych negocjacji prowadzonych w tygodniu poprzedzającym głosowanie, rząd zgodził się na istotne ustępstwa, w tym na wprowadzenie posiłków dla studentów w cenie jednego euro oraz znaczące zwiększenie nakładów budżetowych na mieszkalnictwo socjalne. Warto podkreślić, że styczniowe głosowanie było już szóstą próbą odwołania rządu Lecornu od momentu jego powołania w październiku 2025 roku, co świadczy o niezwykle kruchej pozycji obecnej władzy wykonawczej w podzielonym parlamencie.

Mimo politycznego zwycięstwa, sytuacja gospodarcza kraju pozostaje skomplikowana i wymaga od rządu podjęcia trudnych decyzji fiskalnych w nadchodzących miesiącach. Minister budżetu Amélie de Montchalin w swoich wcześniejszych komunikatach jasno określiła ambitny cel redukcji deficytu budżetowego na rok 2026 do poziomu poniżej pięciu procent produktu krajowego brutto. Choć jest to krok w stronę oszczędności, wskaźnik ten nadal pozostaje powyżej trzyprocentowego limitu ustalonego przez traktaty Unii Europejskiej, co budzi niepokój w Brukseli. Aby zbliżyć się do tych założeń, rząd planuje wdrożenie szerokiego pakietu oszczędnościowego, obejmującego cięcia wydatków w instytucjach państwowych na kwotę dwóch miliardów euro oraz przedłużenie obowiązywania specjalnego opodatkowania dla 300 największych przedsiębiorstw działających we Francji. Według analityków rynkowych, takie działania mają na celu nie tylko stabilizację finansów publicznych, ale także wysłanie sygnału do europejskich partnerów o przywiązaniu Paryża do dyscypliny budżetowej.

Trwający impas polityczny sugeruje jednak, że spokój rządu może być jedynie tymczasowy, a kolejne wyzwania legislacyjne są tuż za rogiem. Aby w pełni zatwierdzić pozostałą część budżetu na 2026 rok, która dotyczy bezpośrednio wydatków państwa, premier Lecornu prawdopodobnie będzie zmuszony do ponownego wykorzystania artykułu 49.3 w najbliższych dniach. Kancelaria premiera wyznaczyła sobie ambitny termin zakończenia całego procesu legislacyjnego do 30 stycznia 2026 roku, co wymaga sprawnego zarządzania kryzysowego. Tymczasem Marine Le Pen ostro skrytykowała działania administracji, nazywając je zdradą zaufania wyborców i omijaniem demokratycznych procedur parlamentarnych. Cała sytuacja dobitnie pokazuje strukturalną słabość centrowej większości w Zgromadzeniu Narodowym, która musi nieustannie balansować między różnymi grupami interesu. Systematyczne korzystanie z nadzwyczajnych uprawnień konstytucyjnych z pewnością zdominuje debatę publiczną w lutym 2026 roku, kiedy to spodziewane są kolejne batalie o kształt ostatecznych zapisów ustawy finansowej.