Eskalacja na Bliskim Wschodzie: Amerykański atak na wyspę Chark i paraliż cieśniny Ormuz

Konflikt na Bliskim Wschodzie, który rozpoczął się 28 lutego 2026 roku, osiągnął nową, krytyczną fazę 14 marca, kiedy to Stany Zjednoczone przeprowadziły zakrojoną na szeroką skalę operację wojskową przeciwko Iranowi. Prezydent USA Donald Trump potwierdził, że Dowództwo Centralne (CENTCOM) zrealizowało jeden z najbardziej dotkliwych ataków powietrznych w historii regionu. W wyniku operacji całkowicie wyłączono z eksploatacji ponad 90 obiektów militarnych na irańskiej wyspie Chark, przy czym Waszyngton zapewnił, że infrastruktura służąca do wydobycia i eksportu ropy naftowej nie odniosła żadnych szkód.

Działania te są bezpośrednią odpowiedzią na trwającą konfrontację. Iran, znajdujący się pod nowym przywództwem Modżtaby Chameneiego – syna zmarłego ajatollaha Alego Chameneiego, który według doniesień odniósł rany podczas pierwszych uderzeń – nie zaprzestaje aktywności militarnej. Teheran w coraz większym stopniu polega na metodach asymetrycznych, w tym na szeroko zakrojonych kampaniach dezinformacyjnych. Shayan Sardarizadeh, dziennikarz BBC Verify, udokumentował dystrybucję zmanipulowanych obrazów Modżtaby Chameneiego opatrzonych cyfrowymi znakami wodnymi Google SynthID, co wskazuje na próby wzmocnienia wewnętrznego przekazu w obliczu potężnej presji militarnej.

Najpoważniejszym skutkiem gospodarczym obecnej eskalacji pozostaje faktyczna blokada strategicznej cieśniny Ormuz, przez którą przepływa blisko 20% światowego dziennego zapotrzebowania na ropę. Dostępne dane pokazują dramatyczny spadek ruchu: z 1229 tranzytów odnotowanych w marcu 2025 roku do zaledwie 77 w połowie marca 2026 roku. Sytuacja ta wywołała bezprecedensowy paraliż na rynku energetycznym. Stawki frachtowe dla supertankowców VLCC, wykorzystywanych obecnie głównie do magazynowania surowca, wzrosły do niebotycznego poziomu 500 000 USD za dobę, co stanowi niemal dziesięciokrotny wzrost w skali roku. Igor Isajew, analityk z Mind Money, ostrzega, że utrzymanie blokady przez ponad trzy tygodnie może wywindować ceny ropy Brent powyżej 150 USD za baryłkę, co grozi szokiem naftowym na miarę tego z 1973 roku.

W ramach odwetu Iran przeprowadził atak rakietowy na lądowisko dla śmigłowców przy ambasadzie Stanów Zjednoczonych w Bagdadzie oraz uderzył dronem w infrastrukturę naftową w Fudżajrze na terenie Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Równocześnie tragiczne doniesienia napływają z Libanu, gdzie od 2 marca 2026 roku Ministerstwo Zdrowia raportuje śmierć co najmniej 26 pracowników medycznych w wyniku ostrzałów rakietowych Hezbollahu, który oskarża Izrael o celowe ostrzeliwanie karetek pogotowia. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) potwierdziła, że do 11 marca odnotowano 25 ataków na libańskie służby medyczne, w wyniku których zginęło 16 osób, a 29 zostało rannych.

Na arenie dyplomatycznej prezydent Trump zwrócił się do Chin, Francji, Japonii, Korei Południowej oraz Wielkiej Brytanii z apelem o wysłanie jednostek marynarki wojennej w celu przywrócenia bezpieczeństwa żeglugi w cieśninie. Stany Zjednoczone wysyłają w region dodatkowe wsparcie w postaci 2500 żołnierzy piechoty morskiej oraz okrętu desantowego. W tym samym czasie Iran rozważa wprowadzenie restrykcji, zgodnie z którymi statki będą przepuszczane jedynie pod warunkiem płatności za ropę w chińskich juanach, co stanowi wyraźną próbę dedolaryzacji handlu. Na tym tle w korzystnej sytuacji znalazła się południowokoreańska grupa Sinokor, kontrolująca około 40% tak zwanej "nieautoryzowanej floty", czerpiąc zyski z gwałtownie rosnących kosztów transportu.

Konflikt nabiera coraz szerszego wymiaru geopolitycznego. Ibrahim Azizi, członek irańskiej komisji bezpieczeństwa narodowego, oświadczył, że Ukraina – ze względu na wsparcie otrzymywane od Izraela – staje się dla Iranu uzasadnionym celem militarnym, powołując się przy tym na artykuł 51 Karty Narodów Zjednoczonych. Z kolei Andrij Kowalenko, szef ukraińskiego Centrum Przeciwdziałania Dezinformacji, przypomina o trwającej od 2022 roku współpracy Teheranu z Moskwą w zakresie dostaw dronów "Shahed". Izraelski minister obrony Israel Katz zadeklarował, że operacje wojskowe będą kontynuowane bez żadnych ograniczeń czasowych. Jednakże, według informacji przekazanych przez Marka Halperina, prezydent Trump wyznaczył sobie około 30-dniowy termin na osiągnięcie celów, zanim koszty polityczne w kraju zaczną przeważać nad zyskami strategicznymi.