Wstrząsy lodowcowe dręczą lodowiec Thwaitesa

Antarktyda stała się terenem wzmożonej aktywności geofizycznej, skupionej wokół lodowca Thwaitesa, często określanego mianem "Lodowca Sądu Ostatecznego" ze względu na jego kluczową rolę w kształtowaniu dynamiki globalnego oceanu. Szczegółowa analiza danych geofizycznych, obejmująca lata 2010 do 2023, ujawniła ponad 360 zdarzeń sejsmicznych związanych z lodowcem. Co istotne, około dwie trzecie tych wstrząsów miało miejsce w pobliżu krawędzi morskiej lodowca Thwaitesa.

Siła niektórych z tych wstrząsów była porównywalna z mocą testów jądrowych przeprowadzonych przez Koreę Północną w ciągu ostatnich dwóch dekad. Te lodowcowe trzęsienia ziemi różnią się fundamentalnie od zdarzeń tektonicznych. Powstają one w wyniku kolapsu i przewracania się dużych fragmentów lodu (gór lodowych) do wody. Uderzenie to generuje potężne, niskoczęstotliwościowe fale, które rozchodzą się w masie lodowej.

Najbardziej intensywny okres rejestracji sejsmicznej, od 2018 do 2020 roku, zbiegł się w czasie z przyspieszeniem ruchu języka lodowego Thwaitesa w kierunku oceanu, co było monitorowane przez satelity. To spostrzeżenie silnie wspiera hipotezę, że niestabilność lodowca wynika przede wszystkim z warunków panujących w oceanie, a nie tylko z wpływu temperatur atmosferycznych. Ma to fundamentalne znaczenie dla prognoz dotyczących wzrostu poziomu morza, zwłaszcza w perspektywie roku 2025.

Lodowiec Thwaitesa, którego powierzchnia jest porównywalna z obszarem Wielkiej Brytanii lub stanu Floryda, już teraz odpowiada za 4% obecnego wzrostu poziomu Wszechoceanu, tracąc rocznie około 50 miliardów ton lodu. Naukowcy zaangażowani w Międzynarodową Współpracę dla Lodowca Thwaitesa (ITGC), działającą w latach 2018–2025, podkreślają pilną potrzebę kontynuowania badań. Celem jest precyzyjne określenie ram czasowych potencjalnego, katastrofalnego załamania się tego masywu lodowego.

Oprócz głównego skupiska wstrząsów odnotowanego przy Thwaites, drugi co do wielkości klaster aktywności sejsmicznej zlokalizowano w rejonie lodowca Pine Island. Jednakże te zdarzenia miały miejsce w odległości 60 do 80 kilometrów od linii brzegowej. Taka odległość sprawia, że ich związek z przewracaniem się gór lodowych jest mało prawdopodobny, a ich dokładna geneza pozostaje polem do dalszych dociekań naukowych.

Odkrycie setek lodowcowych trzęsień ziemi na Antarktydzie, które wcześniej umykały uwadze globalnych sieci monitorujących z powodu braku składowych wysokiej częstotliwości, otwiera nowe perspektywy dla obserwacji dynamiki pokrywy lodowej. Wyniki tych badań, opublikowane w periodyku Geophysical Research Letters, sugerują, że mechaniczne zużycie w punktach styku lodu z dnem morskim mogło być czynnikiem niedocenianym w dotychczasowych modelach klimatycznych. W obliczu tych danych, wysiłki na rzecz łagodzenia skutków zmian klimatycznych, a zwłaszcza dekarbonizacja, pozostają kluczowym elementem opóźniającym utratę lodu w sektorach morskich Antarktydy.