Thwaites Buzulu'nu Sarsan Buzul Depremleri: Antarktika'da Artan Jeofiziksel Aktivite

Antarktika, küresel okyanus dinamikleri açısından kritik bir rol oynadığı için sıkça "Kıyamet Günü Buzulu" olarak anılan Thwaites Buzulu çevresinde yoğunlaşan artan jeofiziksel aktivite bölgesi haline geldi. 2010 ile 2023 yılları arasındaki jeofiziksel verilerin analizi, 360'tan fazla buzul depremi tespit etti. Bu olayların yaklaşık üçte ikisi, Thwaites Buzulu'nun denizle buluştuğu ön kenara yakın konumlarda kaydedildi. Bazı sarsıntıların şiddeti, Kuzey Kore'nin son yirmi yılda gerçekleştirdiği nükleer denemelerin gücüyle karşılaştırılabilir düzeydeydi.

Tektoknik depremlerden farklı olarak, buzul depremleri, büyük buz kütlelerinin suya düşmesi ve devrilmesi sonucu meydana gelir. Bu olaylar, buz kütlesine çarpma anında güçlü, düşük frekanslı titreşimler üretir. Sismik kayıtlardaki en yoğun dönem olan 2018-2020 yılları, uydular tarafından Thwaites'in okyanusa doğru hareketinin hızlandığı dönemle örtüşmektedir. Bu bulgu, buzuldaki istikrarsızlığın temel nedeninin yalnızca atmosferik sıcaklıklar değil, aynı zamanda okyanus koşulları olduğunu destekleyen hipotezi güçlendiriyor. Bu durum, 2025 yılına yönelik deniz seviyesi yükselmesi tahminleri açısından büyük önem taşıyor.

Büyük Britanya veya Florida eyaleti büyüklüğündeki Thwaites Buzulu, halihazırda küresel deniz seviyesinin mevcut yükselişine %4 oranında katkıda bulunuyor ve her yıl yaklaşık 50 milyar ton buz kaybediyor. 2018'den 2025'e kadar faaliyet gösteren Uluslararası Thwaites Buzulu İşbirliği (ITGC) bünyesinde çalışan bilim insanları, olası bir çöküşün zaman çizelgesini netleştirmek için daha fazla araştırmanın şart olduğunu vurguluyorlar.

Thwaites'teki ana deprem kümesinin yanı sıra, ikinci büyük kümelenme Pine Island Buzulu bölgesinde tespit edildi. Ancak bu olaylar kıyı şeridinden 60 ila 80 kilometre uzakta gerçekleştiği için, buzulların devrilmesiyle ilişkilendirilmeleri pek olası görünmüyor. Bu durum, onların doğasının daha fazla araştırma gerektiren bir gizem olarak kaldığını gösteriyor.

Daha önce küresel ağlar tarafından yüksek frekanslı bileşenlerinin eksikliği nedeniyle tespit edilemeyen yüzlerce buzul depreminin Antarktika'da keşfedilmesi, buz tabakalarının dinamiklerinin izlenmesi konusunda yeni ufuklar açıyor. Geophysical Research Letters'ta yayımlanan bu veriler, buzun deniz tabanıyla temas ettiği noktalardaki mekanik aşınmanın, iklim modellerinde göz ardı edilmiş bir etken olabileceğini işaret ediyor. Antarktika'nın deniz bölgelerindeki buz kaybını geciktirmek için iklim değişikliğinin etkilerini hafifletme çabaları, yani dekarbonizasyon, temel faktör olmaya devam etmektedir.