Tempo Chodu Jako Wskaźnik Ryzyka Spadku Funkcji Poznawczych i Śmiertelności

Badania prowadzone przez psychologa Alexandra Nigela Williama Taylora oraz specjalistę ds. nauk o sporcie Marco Arcesteina koncentrują się na tempie poruszania się jako prostym i szeroko dostępnym wskaźniku ogólnego stanu zdrowia. W kontekście współczesnej oceny stanu zdrowia, prędkość chodu jest uznawana za złożony miernik, odzwierciedlający wzajemne powiązania funkcji motorycznych, wzrokowych oraz integralności układu nerwowego. Analiza tempa chodu, jako parametru niewymagającego inwazyjnych procedur, może pełnić rolę wczesnego sygnalizatora stanu zdrowia seniorów, a także prognozować ryzyko zgonu, hospitalizacji czy otępienia.

Standardowa, uznawana za optymalną prędkość chodu, która koreluje z zachowaną siłą mięśniową i wytrzymałością, mieści się w przedziale od 1 do 1,4 metra na sekundę, co odpowiada około 5 kilometrom na godzinę. Jednakże, w kontekście osób starszych, tempo poniżej 0,6 metra na sekundę jest już powiązane ze znacząco podwyższonym ryzykiem utraty samodzielności i śmiertelności, a tempo poniżej 0,4 metra na sekundę może sugerować potrzebę stałej opieki. Analizy przeprowadzone przez naukowców z University of Pittsburgh na grupie ponad 34 485 osób powyżej 65. roku życia wykazały, że średnia prędkość chodu wynosiła 0,92 metra na sekundę, a wolniejsze tempo było wyraźnym prognostykiem krótszego pozostałego życia.

Zwolnione tempo chodu, definiowane jako wartość poniżej 0,8 metra na sekundę, jest interpretowane jako sygnał przyspieszonego starzenia biologicznego, co wiąże się ze spadkiem siły mięśniowej i zwiększonym ryzykiem długoterminowych problemów zdrowotnych, w tym chorób przewlekłych i przedwczesnej umieralności. Badania, między innymi te prowadzone na grupie osób urodzonych w latach 70. XX wieku w Nowej Zelandii, sugerują, że wolne chodzenie w wieku 45 lat może korelować z gorszym funkcjonowaniem neurokognitywnym w późniejszym życiu oraz z obserwowalnymi zmianami strukturalnymi mózgu, takimi jak mniejsza objętość i cieńsza kora mózgowa.

Eksperci rekomendują stosowanie tak zwanego testu „podwójnego zadania”, polegającego na jednoczesnym wykonywaniu przez badanego czynności umysłowej podczas marszu, co pozwala na bardziej precyzyjną ocenę rezerwy poznawczej. Obserwacja spowolnienia w trakcie realizacji takiego testu może sugerować obniżanie się funkcji poznawczych, choć ta metoda nie zastępuje kompleksowej diagnozy medycznej, w przeciwieństwie do standardowych testów, jak MoCA czy MMSE, które mierzą pamięć i rozumowanie. Ponadto, subiektywna ocena tempa chodu, stosowana na przykład w badaniach na Uniwersytecie Doshisha w Kioto, u osób otyłych z szybkim chodem wykazała 30% niższe ryzyko cukrzycy, co wskazuje na szerokie implikacje tego pomiaru dla profilaktyki metabolicznej.

Ostatecznie, monitorowanie prędkości chodu dostarcza nieinwazyjnego i wartościowego narzędzia do wczesnego wykrywania zmian związanych z wiekiem, umożliwiając podjęcie terminowych interwencji dotyczących aktywności fizycznej i ogólnego dobrostanu. Włączenie rutynowej oceny chodu do praktyki lekarzy rodzinnych i opieki geriatrycznej może znacząco poprawić wczesne wykrywanie kruchości i wydłużyć okres niezależności pacjentów.