Loopsnelheid als Voorspeller van Cognitieve Achteruitgang: Een Geïntegreerde Gezondheidsindicator

Onderzoek van psycholoog Alexander Nigel William Taylor en specialist in sportwetenschappen Marco Arcestein benadrukt de cruciale rol van de loopsnelheid als een eenvoudige en toegankelijke biomarker voor de algehele gezondheidstoestand. De onderzoekers stellen dat de loopsnelheid, in de huidige context, fungeert als een complexe maatstaf die de onderlinge afhankelijkheid van motorische, visuele en zenuwstelselfuncties weerspiegelt. Deze snelheid biedt inzicht in de vitaliteit van de hersenen en het verouderingsproces gedurende het leven, mogelijk met wortels in neurologische tekorten uit de kindertijd.

Een tempo dat als normaal wordt beschouwd, doorgaans tussen de 1 en 1,4 meter per seconde, wat overeenkomt met ongeveer 5 kilometer per uur, wordt geassocieerd met het behoud van spierkracht en uithoudingsvermogen. Dit gezonde bereik contrasteert scherp met een significant vertraagde loopsnelheid, gedefinieerd als minder dan 0,8 meter per seconde. Een dergelijke vertraging kan een signaal zijn van versnelde veroudering, verminderde spierkracht en een verhoogd risico op langetermijngezondheidscomplicaties, waaronder chronische aandoeningen en mortaliteit.

Studies tonen aan dat een lagere loopsnelheid, bijvoorbeeld onder 0,8 m/s, bij ouderen een verhoogd risico op invaliditeit, cognitieve stoornissen en sterfte met zich meebrengt. In een longitudinaal onderzoek onder de Gothenburg H70 Birth Cohort Studies, waarbij deelnemers tussen 2000 en 2015 werden gevolgd, bleek dat een tragere loopsnelheid de achteruitgang van de Clinical Dementia Rating (CDR)-score voorspelde. Bovendien hield deze snelheid verband met pathologische amyloïde-bèta-concentraties in het cerebrospinale vocht in 2009.

Voor een dieper inzicht in de cognitieve reserve wordt het gebruik van een zogenaamde 'dual-task'-test aangeraden, waarbij een persoon een mentale opdracht uitvoert tijdens het wandelen. Het waarnemen van een snelheidsvermindering tijdens dergelijke dubbele taken kan wijzen op afnemende cognitieve vermogens, hoewel dit geen vervanging is voor een volledige medische evaluatie. Onderzoek suggereert dat de dual-task loopsnelheid gevoeliger is voor het onderscheiden van personen met cognitieve kwetsbaarheid dan de single-task snelheid alleen.

De snelheid van rotatiebewegingen, met name bij het hoofd tijdens natuurlijke dubbele taken zoals boodschappen doen, kan een digitale biomarker zijn die veranderingen in de executieve functies weerspiegelt. Het monitoren van de loopsnelheid biedt daarmee een waardevol, niet-invasief instrument voor de vroege detectie van leeftijdsgebonden veranderingen en de tijdige implementatie van interventies gericht op fysieke activiteit en algemeen welzijn. Medici zetten de loopsnelheid al decennialang in als een klinische maatstaf, vergelijkbaar in voorspellende waarde met instrumenten als de Short Physical Performance Battery.

Voor ouderen boven de 75 jaar is de voorspellende kracht van de loopsnelheid significant. Een snelheid van meer dan 1 meter per seconde correleerde met een langere levensverwachting dan verwacht, terwijl een snelheid van 0,6 m/s een snellere sterfte dan verwacht impliceerde. De bevindingen van Taylor en Arcestein plaatsen de loopsnelheid in een breder perspectief als een geïntegreerde gezondheidsmeting die potentieel al in de jeugd zijn oorsprong vindt, en niet slechts als een index van functionele achteruitgang bij geriatrische populaties.