Grootschalige Studie Onderzoekt Complexe Communicatie bij Honden Via Geluidsborden

Een omvangrijk burgerwetenschapsproject, het Dog Communication Project, onderzoekt momenteel de capaciteit van honden om complexe gedachten aan mensen over te brengen door middel van vooraf opgenomen woordgeluidsborden. Dit initiatief staat onder leiding van Federico Rossano, hoofddocent aan de afdeling Cognitieve Wetenschappen van de Universiteit van Californië San Diego (UCSD) en directeur van het Comparative Cognition Lab. De studie bouwt voort op eerdere successen, waaronder die van logopediste Christina Hunger, wier hond Stella meer dan 50 woorden leerde gebruiken via een vergelijkbaar apparaat.

Het project heeft wereldwijd data verzameld van naar schatting 10.000 honden en 700 katten, verspreid over ongeveer 47 landen. De methodologie van Rossano's team is specifiek ontworpen om het zogenaamde 'Clever Hans-effect' te omzeilen, waarbij dieren reageren op onbewuste lichaamstaal van hun begeleiders in plaats van op de woorden zelf. Door middel van analyse van videobeelden op afstand, waarbij in sommige gevallen onderzoekers koptelefoons en zonnebrillen dragen om visuele aanwijzingen te minimaliseren, wordt getracht het ware woordbegrip van de dieren te isoleren.

Een recente publicatie in PLOS ONE, voortkomend uit dit longitudinale onderzoek, toonde aan dat honden contextueel passende reacties vertoonden op woorden als 'buiten' en 'spelen', onafhankelijk van wie de knop indrukte of het woord sprak. Dit suggereert dat de woorden zelf, en niet enkel omgevingssignalen, betekenis hebben voor de honden. De eerste empirische bevindingen wijzen op potentieel voor geavanceerde expressie: ongeveer 65 honden binnen de studie gebruiken momenteel regelmatig 100 of meer knoppen.

Eerder onderzoek, zoals dat van Hunger met Stella, toonde reeds aan dat honden twee-woordcombinaties contextueel kunnen gebruiken, bijvoorbeeld 'buiten' plus 'plasje'. Een analyse van meer dan 260.000 knopdrukken van 152 honden bevestigde dat combinaties doelbewust werden gemaakt en niet willekeurig waren, wat de hypothese van intentionele communicatie ondersteunt. Er zijn zelfs gevallen gedocumenteerd waarbij honden het concept 'pijn' gebruikten, zoals de combinatie 'buik pijn' voorafgaand aan braken.

De resultaten van Rossano's werk werden in februari 2026 belicht in een NOVA PBS-special getiteld 'Can Dogs Talk?'. De studie benadrukt dat de manier waarop honden woorden combineren gelijkenissen vertoont met die van een tweejarige. De volgende fase van het onderzoek zal zich richten op hoe honden de knoppen spontaan gebruiken om interacties met mensen te initiëren. Als deze bevindingen standhouden, kan dit onderzoek een significante sprong voorwaarts betekenen voor het welzijn van dieren door hen een articulatievere manier van uiten te bieden.