Papoea-Nieuw-Guinea Behoudt Wereldleiderschap in Taalkundige Diversiteit Ondanks Kwetsbaarheid

Papoea-Nieuw-Guinea handhaaft zijn positie als de meest taalkundig diverse natie ter wereld, met een geschat aantal van 839 tot 843 onderscheidende levende talen in 2026. Dit aantal overstijgt de som van alle talen die momenteel in Europa en Noord-Amerika worden gesproken. Deze buitengewone concentratie van talen is opmerkelijk, gezien de bevolkingsomvang van de Onafhankelijke Staat Papoea-Nieuw-Guinea, die in 2020 op 7.259.456 inwoners werd geschat.

De primaire oorzaak voor deze linguïstische explosie ligt in de extreme topografie van het land. Het landschap wordt gedomineerd door ondoordringbare, hoge bergketens, diepe, geïsoleerde valleien en uitgestrekte tropische wouden. Deze ruige geografie fungeerde eeuwenlang als een krachtige natuurlijke barrière, wat leidde tot de fragmentatie van gemeenschappen over millennia. Deze isolatie heeft de ontwikkeling en het behoud van een ongekend aantal unieke talen mogelijk gemaakt, waarbij elk idioom nauw verbonden is met de lokale identiteit en de specifieke levenswijze van de sprekers.

Hoewel de moedertaal thuis wordt onderwezen, zijn de officiële talen de primaire voertaal in het bestuur en het onderwijs. Deze officiële talen omvatten Tok Pisin, een op Engels gebaseerde kreooltaal die fungeert als de meest verspreide nationale lingua franca, het standaard Engels, Hiri Motu, en sinds de officiële erkenning in 2015, de Papoea-Nieuw-Guinese Gebarentaal (PNGSL). Veel burgers zijn vloeiend in meerdere talen, waarbij zij schakelen tussen hun inheemse dialect, Tok Pisin en Engels, afhankelijk van de communicatieve setting. Tok Pisin, wat letterlijk 'praat-pidgin' betekent, is geëvolueerd van een 19e-eeuwse handelstaal tot een kreooltaal met een basis in het Engels, aangevuld met vocabulaire uit het Duits en Portugees.

Wereldwijd behoudt Papoea-Nieuw-Guinea zijn koppositie, met Indonesië (dat ongeveer 709 tot 710 talen telt) en Nigeria (met circa 530 talen) als de achtervolgers op de lijst. Taalkundigen waarschuwen echter dat deze taalkundige rijkdom kwetsbaar blijft. De toenemende prevalentie van dominante talen zoals Tok Pisin en Engels, in combinatie met snelle verstedelijking en verschuivingen in de gezinsstructuur, vormt een reële bedreiging voor het voortbestaan van de kleinste talen. De Verenigde Naties hebben het Internationale Decennium van Inheemse Talen (IDIL 2022-2032) uitgeroepen om de aandacht te vestigen op de kritieke toestand van deze talen en actie te stimuleren voor hun behoud en revitalisering, met UNESCO als leidende instantie.