Ủy ban Châu Âu kết luận TikTok vi phạm Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số do thiết kế gây nghiện

Vào ngày 6 tháng 2 năm 2026, Ủy ban Châu Âu (EC) đã chính thức công bố các kết luận sơ bộ, khẳng định rằng mạng xã hội TikTok của Trung Quốc đang vi phạm Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số (DSA) của Liên minh Châu Âu. Nguyên nhân chính được đưa ra là do "thiết kế gây nghiện" của nền tảng này. Cuộc điều tra vốn đã được khởi động từ năm 2024, cho thấy các tính năng như cuộn vô hạn và tự động phát video đã khiến người dùng rơi vào trạng thái "tự động hóa", làm suy giảm khả năng tự kiểm soát, đặc biệt là đối với trẻ vị thành niên và những người trưởng thành dễ bị tổn thương.

Các cơ quan quản lý của EC đã chỉ ra những cơ chế cụ thể thúc đẩy sự hình thành thói quen gây nghiện, bao gồm việc liên tục cung cấp nội dung mới, chế độ tự động phát, các thông báo đẩy gây phiền nhiễu và hệ thống đề xuất được cá nhân hóa ở mức độ cao. Bà Henna Virkkunen, Phó Chủ tịch điều hành EC phụ trách chủ quyền công nghệ, an ninh và dân chủ, đã nhấn mạnh tác hại nghiêm trọng của việc nghiện mạng xã hội đối với sự phát triển não bộ của giới trẻ. Bà khẳng định DSA yêu cầu các nền tảng phải chịu trách nhiệm về những tác động mà họ gây ra cho người dùng. Ngoài ra, Ủy ban cũng lưu ý rằng TikTok đã không thực hiện đánh giá rủi ro thỏa đáng khi phớt lờ các dấu hiệu của hành vi cưỡng bức, chẳng hạn như thời gian sử dụng ứng dụng vào ban đêm của trẻ vị thành niên và tần suất mở ứng dụng quá cao.

Mặc dù TikTok đã triển khai một số biện pháp giảm thiểu rủi ro như công cụ quản lý thời gian sử dụng màn hình và quyền kiểm soát của phụ huynh, nhưng EC đánh giá những nỗ lực này là không hiệu quả vì chúng quá dễ dàng bị vô hiệu hóa. Ông Thomas Regnier, người phát ngôn của Ủy ban, xác nhận rằng các biện pháp hiện tại "đơn giản là không đủ" để hạn chế những nguy cơ bắt nguồn từ thiết kế của ứng dụng. Để khắc phục các vi phạm này, cơ quan quản lý cho rằng TikTok cần phải thay đổi cấu trúc cốt lõi của dịch vụ, ví dụ như tắt các tính năng gây nghiện then chốt, thiết lập các khoảng nghỉ bắt buộc (bao gồm cả thời gian nghỉ đêm) và điều chỉnh lại thuật toán gợi ý nội dung.

Nếu các cáo buộc vi phạm được xác nhận chính thức, công ty mẹ ByteDance có thể phải đối mặt với mức phạt khổng lồ, lên tới 6% tổng doanh thu hàng năm trên toàn cầu. Trong năm 2024, doanh thu của TikTok tại thị trường châu Âu đã tăng trưởng mạnh mẽ 38%, đạt mốc 6,3 tỷ USD, điều này cho thấy mức độ nghiêm trọng của các biện pháp trừng phạt tài chính tiềm tàng. ByteDance, đơn vị có tổng doanh thu đạt 155 tỷ USD vào năm 2024, đã kịch liệt bác bỏ các kết luận từ phía Ủy ban Châu Âu. Công ty mô tả những cáo buộc này là "hoàn toàn sai lệch và không có cơ sở", đồng thời tuyên bố sẽ sử dụng mọi biện pháp pháp lý có thể để kháng cáo quyết định này.

Tiền lệ pháp lý này được coi là một cột mốc quan trọng trong việc áp dụng DSA, một bộ quy tắc thống nhất dành cho các nền tảng internet lớn, yêu cầu họ phải chủ động đánh giá và giảm thiểu các "rủi ro hệ thống", bao gồm cả những tác động tiêu cực đến sức khỏe tâm thần và bảo vệ trẻ em. Song song với vụ việc của TikTok, các cơ quan quản lý của EU cũng đang tăng cường giám sát đối với các nền tảng khác hướng tới giới trẻ. Điều này cho thấy một xu hướng rộng lớn hơn trong việc đảm bảo an toàn và phúc lợi cho người dùng trong không gian kỹ thuật số hiện nay.