Mısır Kraliyet Vadisi'ndeki Tamil Brahmi Yazıtları Antik Ticaretin Kapsamını Genişletiyor

Mısır'ın Krallar Vadisi'ndeki mezarlarda yaklaşık otuz yazıtın belgelenmesi, antik Hint-Akdeniz etkileşimlerinin kapsamına dair önemli bir kanıt sunmaktadır. Fransız Asya Araştırmaları Okulu'ndan (EFEO) Profesör Charlotte Schmid ve Lozan Üniversitesi'nden Profesör Ingo Strauch tarafından 2024 ve 2025 yıllarında Theban Nekropolü'ndeki altı mezar boyunca tespit edilen bu yazıtlar, Tamil Brahmi, Prakrit ve Sanskrit dillerini içermektedir. Bu keşif, Hint altkıtasından gelen ziyaretçilerin Kızıldeniz limanlarının ötesine geçerek Nil Nehri vadisinin derinliklerine ulaştığını ve etkileşimin sadece ticari alışverişle sınırlı kalmadığını göstermektedir.

Yazıtların tarihi, Hint Okyanusu ile Roma İmparatorluğu arasındaki deniz ticaretinin zirve yaptığı döneme denk gelen miladi 1. yüzyıl ile 3. yüzyıllar arasına tarihlenmektedir. Tespit edilen yazıtların yirmisi Tamil Brahmi alfabesindedir ve bu durum, ziyaretçilerin büyük ölçüde Hint altkıtasının güney bölgelerinden geldiğini işaret etmektedir. Bu bulgular, daha önceki çalışmaların odaklandığı Berenike gibi Kızıldeniz limanlarının ötesine geçerek, antik Tamilagam'ın Malabar Sahili'nden Roma İmparatorluğu'na uzanan ticaret bağları hakkında yeni bilgiler sağlamaktadır.

En dikkat çekici bulgulardan biri, bir Tamil tüccarını tanımladığı düşünülen 'சிகை கொற்ன்' (Cikai Koṟraṉ) isimli yazıtın beş farklı mezarda sekiz kez tekrarlanmasıdır. Profesör Strauch, bu yazıtın 'Cikai Koṟraṉ - vara kanta' (Cikai Koṟraṉ geldi ve gördü) yapısının, dönemin Yunanca yazıtlarının formülünü taklit ettiğini belirtmiştir. Bu durum, kişinin yerel dilde okuryazarlığa sahip olabileceğine dair güçlü bir çıkarım sunmaktadır. 'Koṟraṉ' kelimesi 'lider/kral' anlamına gelmekte olup, Sangam edebiyatındaki Chera kralı Piṭṭāṅkoṟṟaṉ'ın ismiyle paralellik göstermektedir. Diğer önemli Tamil Brahmi isimleri arasında 'கோபான் வரத கண்டன்' (Kopāṉ varata kantan) ve yaygın bir Güney Hindistan ismi olan 'சாத்தன்' (Cāttaṉ) yer almaktadır.

Bu kısa isim yazıları ve grafitiler, mezar koridorlarının ve odalarının duvarlarına kazınmıştır ve o dönemde yaygın olan, ağırlıklı olarak Yunanca olan çok dilli grafit geleneğine uyum sağladıklarını göstermektedir. Bu keşifler, Hintli ziyaretçilerin sadece gemilerle gelip dönmekle kalmayıp, aynı zamanda daha uzun süre kaldıklarını ve Krallar Vadisi gibi kültürel açıdan önemli yerleri ziyaret etme zahmetine girdiklerini kanıtlamaktadır. Bu durum, Hint Okyanusu dünyasının hareketliliğini daha net ortaya koyarak, Krallar Vadisi'nin Roma döneminde bir tür antik turizm merkezi işlevi gördüğünü göstermektedir.

Yazıtlar, Hintli tüccarların sadece Berenike gibi liman yerleşimlerinde kalmadığını, aynı zamanda Mısır'ın kültürel merkezine doğru ilerlediklerini kanıtlayarak, Hint-Roma ticaret anlatısını güçlendirmektedir. Bu bulgular, MS 1. ve 3. yüzyıllar arasında Tamilagam'ın baharat, inci, fildişi ve tekstil gibi ürünleri ihraç ettiğini ve karşılığında Roma altını aldığını gösteren Erythraean Denizi Periplus'u gibi literatürle arkeolojik kanıtları birleştirmektedir. Ayrıca, Sanskrit metinlerinden birinde MS 1. yüzyılda Batı Hindistan'da hüküm süren Kshaharata kralının bir elçisinden bahsedilmesi, ziyaretçilerin sadece güneyden değil, kuzeybatı ve batı Hindistan'dan da geldiğini göstermektedir. Bu keşifler, antik dönemde Hintli tüccarların hareketliliğinin ve okuryazarlık düzeyinin daha önce düşünüldüğünden daha geniş bir coğrafyaya yayıldığını ortaya koymaktadır.